Шұбар киік (І нұсқа)

Ертеде құралайды көзден ататын бір аңшы болыпты. Тәңірінің бұйыртқан несібесін түзден теріп жеп, аң аулап күн көреді екен. Күндердің бір күнінде сағым шалған сары далада өзегі талып, өкпесі өшіп аң аулап келе жатса, бетегелі белде жайылып жүрген жалғыз шұбар киікті көреді. Иіс шалдырмау үшін ық жағын алып, сайды жалдап, беткейді құлдап, садақ тартым жерге келеді. Баспалап қараса, желіні жер сызған ешкі екен. Аң деген көздің құрты, аңшы сол жерде «сенде жазық жоқ, менде азық жоқ» деп, садағын кезенеді. «Түз тағысы табиғатпен тілдес» деген емес пе, бір қатердің төнгенін сезген шұбар киік селт етіп басын көтерсе, садағын кезеп тұрған сұр мергенді көреді. Оқтан жүйрік емес, енді қашып құтылмасын білген шұбар киік көзі мөлдіреп аңшыға қарайды да, жалбарына тіл қатады. – Ей, Сұрмерген, жаныма сауға сұраймын. Әлі бауыр көтеріп үлгермеген егіз лағым бар еді. Сол панасыз лақтарымды аңсап, жүрегім елжіреп, желінім дертіп келемін. Мені атпа. Тілімді алсаң, «атқан оғың жерге түспесін» деп батамды берер едім. Сонда сен ұшқан құс пен жүгірген аңды құтқармас несібелі аңшы боласың. Өле-өлгенше тарықпай өтесің! Жаныма сауға сұраймын, атпа! – дейді. Аңшы бұл сөзді тыңдамайды. Күнімен табанынан таусылып, дала кезген аңшы бұл киіктен айырылса, үйіне құр қол баратындай болады да, садағын тартып жібереді. Сонда киелі киік аңшының көз алдына шұбар тасқа айналыпты дейді. Осыдан кейін Сұрмергеннің жолы болмайтын болыпты. Бұл оқиғаны естіген домбырашы «Шұбар киік» деп күй тартқан екен.

Once upon a time, there was a hunter who could shoot a sparrow from a distance. He lived by gathering the provisions that the Almighty had granted him and hunting for his sustenance. One day, while hunting in the yellow steppe, exhausted and out of breath, he spotted a lone spotted gazelle grazing on the grassy hill. To avoid being detected, he took cover, crept through the ravine, and approached the slope where he could draw his bow. Upon closer inspection, he realized it was a goat with a belly dragging on the ground. The hunter, driven by his desire for prey, thought to himself, "You have no guilt, and I have no food," and he aimed his bow. As the saying goes, "The wild beast speaks with nature," the spotted gazelle sensed a danger looming and raised its head. It saw the gray marksman aiming his bow. Knowing it could not outrun the arrow, the gazelle looked at the hunter with glistening eyes and pleaded. - "Oh, Gray Marksman, I ask for mercy. I have twin kids that have not yet been weaned. My heart aches for my helpless kids, and I come with a yearning heart. Do not shoot me. If you heed my words, I would bless you by saying, 'May your arrow never fall to the ground.' Then you will become a hunter who saves the flying birds and running beasts. You will live without hardship until your last breath! I ask for mercy, do not shoot!" - it said. The hunter did not listen to these words. Exhausted from wandering the steppe all day, he felt that if he lost this gazelle, he would return home empty-handed, and he released the bowstring. At that moment, the sacred gazelle transformed into a spotted stone before the hunter's eyes. After this incident, the Gray Marksman fell into misfortune. Upon hearing this story, a bard played a tune called "Spotted Gazelle."