Көш келді

Бежең үлкен ұлы Қара Оспанға қалыңдық айттырып, келін түсірер кезде, ырым жасап баласын қайнына аттандырады. Құда жақ қыз ұзату тойын жасап келінді аттандырыпты деген хабар жетісімен, тұңғыш келінінің қуанышты тойын асыға күткен Бежең, келін келуге бір күн қалғанда, ауыл іргесіндегі төбеге кілем салдыртады да, ауыл ақсақалдарымен бірге ағылта әңгіме соғып, төгілте күй шертіп отырады. Келесі күні түстен кейін қыз ұзатқан құда-құдағилар көші ауылға жақындағанда ата салт бойынша келінді аттан түсіріп, ауылға жаяу бастайды. Кежімдеген келін атын мінген бойжеткен мен көш тосып жүрген балалар «көш келді!», – деп шүйінші сұрай ауылға келеді. Ауылдағы ақ самайлы әжелер мен Бежеңнің бәйбішесі салт бойынша келіннің атына шашу шашып, балаларға шүйінші беріп риза етеді. Қуанышқа бөленіп сезім шаттығы шалқыған Бежең көсілте күйге басады. Торқалы той, думанды қызықпен жалғасып таратады. Алыс жерден келіп, екшеліп қалған ерекше күтімдегі құда-жұрт, сыйлы қонақтар қош айтып, еліне қайту үшін Бежеңнің үйіне келеді. Бұлардың ішіндегі қадірменді қарт құдасы, қаратай руынан шыққан әйгілі би Мәметек те бар еді. Бежең алыс сапардан келген сыйлы қонақтарын жібермей, тағы бірнеше күн жатқызып, дыр-думанды сауық-сайран ұйыстырып береді. Мәметек би: «Бежең құда, сен қатынасқан ұлы дүбірлі бас қосулардың бірде-бірі күйсіз басталып, күйсіз аяқталып көрген емес еді ғой! Қане, балаңның торқалы тойына арнағаның болса, біз соны естісек» дейді. Қаумалай отырған қалың жұрт бұл пікірді құптай жөнеледі. Бежең домбыраның құлақ күйін келтіріп алады да: «тойға арнаған екі күйім бар еді. Бірі – шүйінші сұрай келген қуанышты хабар шабытымен туған «Көш келді» атты күй; енді бірі тұңғыш ұлымның думанды тойы басталғандағы қуанышты сезімнен туған «Той бастар» күйі дейді де, құйқылжыта күйге басады. Айшықты жасалып, айызды шертілген осы бір тәтті күйлерден жан семіртерлік ләззат алған Мәметек би: «шіркін, аты- затына сай ершімді-ақ күйлер екен қарағым, Тәңірім қол-аяғыңа дерт бермегей, отауың құтты, балаларың бақытты әрі ұрпақты болсын!» деп ақ батасын беріп, ақ тілегін білдіріп аттанады.

Bejen, when he arranged a bride for his eldest son Kara Ospan and was about to bring the bride home, sent his son off to his brother-in-law as a ritual. As soon as the news reached that the in-laws had held a wedding ceremony and sent off the bride, Bejen, who was eagerly waiting for the joyful celebration of his first daughter-in-law, ordered a carpet to be laid on the hill near the village the day before the bride's arrival. Together with the village elders, he engaged in conversation and played the dombra, filling the air with music. The next day, in the afternoon, as the procession of the in-laws who had sent off the daughter approached the village, according to tradition, they dismounted the bride and began walking towards the village. The bride, who was hesitant to dismount, was greeted by the young girl who had been riding her horse and the children waiting for the procession, shouting, "The procession has arrived!" as they came to the village. The elderly grandmothers with gray hair in the village and Bejen's first wife, according to tradition, threw sweets on the bride's horse and pleased the children with gifts. Overwhelmed with joy and happiness, Bejen began to play the dombra with enthusiasm. The grand celebration continued with lively festivities. The esteemed guests, who had traveled from afar and were treated with special care, came to Bejen's house to bid farewell before returning to their homeland. Among them was the respected elder in-law, the famous bi (judge) Mametek from the Karatay clan. Bejen did not let his honored guests leave after their long journey and kept them for several more days, organizing lively entertainment and festivities. Mametek bi said, "Bejen, my dear in-law, none of the grand gatherings you have participated in have ever started or ended without music! Come on, if you have something dedicated to your son's grand celebration, we would like to hear it." The gathered crowd readily agreed with this suggestion. Bejen tuned his dombra and said, "I have two pieces dedicated to the celebration. One is the joyful piece called 'The Procession Has Arrived,' inspired by the happy news of the arrival; the other is 'Beginning of the Celebration,' born from the joyful feelings at the start of my eldest son's grand celebration," and he began to play beautifully. Mametek bi, who derived great pleasure from these sweet melodies, exclaimed, "Oh, what splendid pieces they are, truly worthy of their names! May the Almighty grant you health, may your home be blessed, may your children be happy and prosperous!" and he expressed his good wishes as he departed.