Көбік шашқан

Жаздың тамылжыған ыстық күндерінің бірі. Аңызақтан шөліркеген Құрманғазы бір ауылға кездесіп, ауыл ортасынан шеткері, көгалға тігілген ақбоз үйге қарай атының тізгінін бұрады. Үй сыртына жақын келіп, ішке дыбыс береді. Үйден осы ауылдың түйешісі Жиенәлі шығып, Құрманғазыға амандасады. Құрманғазы оның сөзінен бұл Әділеке төренің отауы екенін біледі де: – Шөлдеп келе жатырмын, сусындап шығуға рұқсат болар ма екен? – дейді. Сонда Жиенәлі: – Жарайды, ханымға барып айтайын, – деп үйге қайта кіргенде, төрде отырған ханым: – Үйдің қожасы жоқ, түсуге болмайды! – дейді дауыстап. Сыртта тұрған Құрманғазы бұл сөзді естігеннен кейін ауылдың батыс жағына жағалай қонған кедейдің қараша үйлеріне қарай жүре береді. Бір үйдің жанына келіп, «осы ауыл үйінің төрін бермесе де, көлеңкесін беретін шығар» деп атынан түсіп, киіз үйдің көлеңкесіне отырады. Үй иесі жарлы болса да, өзінің шамасына қарай күйшіні күтіп алады. Құрманғазы біраз тыныстап, енді кетпекші болып сыртқа шыққанда бие сауынынан қайтқан байдың қыз-келіндерін көреді. Қолдарында бір-бір шелек толы сүт, көбігі бұрқырап, теңселген жүрістен жерге төгіліп келеді. Мұны көзі шалған Құрманғазы домбырасын алып, бір күйді төгілте тартып жібереді. Домбыраның бұлбұлдай сайраған әсем сазын үй иесі де, шуылдасып келе жатқан қыз-келіншектер де ұйып тыңдай қалады. Құрманғазы күйін бітіргенде қасында тұрған үй иесі: – Қонағым, бұл тартқаныңыз қандай күй? – деп сұрайды. – Ой, ағатай-ай! Бұлар байлыққа белшесінен батып, иті май жемей отырса да, сұрағандарға сүт түгіл, бір жұтым су да бермейді. Олар сүт пен қымызды сіз бен біз секілділердің ішкенінен көрі, жерге төгілгенін жақсы көреді. Анау, сүтті жерге төгіп келе жатқан байдың ақылсыз қыз-келіндерін мазақтап, қайран қор болған қымызға шығарған «Көбік шашқан» атты күйім, – депті Құрманғазы.

One of the sultry hot days of summer. Thirsty from the heat, Kurmangazy encounters a village and turns the reins of his horse towards a white yurt pitched on the outskirts of the village. Approaching the outside of the yurt, he makes a sound to announce his presence. The village's herdsman, Zhiienaly, comes out and greets Kurmangazy. From his words, Kurmangazy realizes that this is the abode of the noble Adelek. - "I am thirsty, may I be allowed to come in for a drink?" he asks. Zhiienaly replies: - "Alright, let me go tell the lady," and when he re-enters the yurt, the lady sitting in the main room calls out: - "The master of the house is not here, you cannot enter!" After hearing this, Kurmangazy walks towards the poor thatched houses clustered on the western side of the village. He arrives at one house and thinks, "Even if they do not offer the main room of this village house, they might at least offer its shade," dismounts, and sits in the shade of the yurt. Although the house owner is poor, he welcomes the musician according to his means. After resting for a while, Kurmangazy decides to leave and steps outside, where he sees the daughters-in-law of a wealthy man returning from milking the mares. Each of them carries a bucket full of milk, frothing and spilling onto the ground from their swaying steps. Upon seeing this, Kurmangazy takes his dombra and begins to play a tune. The beautiful melody, singing like a nightingale, captivates both the house owner and the chattering women. When Kurmangazy finishes his tune, the house owner standing beside him asks: - "My guest, what tune was that you played?" - "Oh, dear brother! Even though they are drowning in wealth, they do not give a drop of water to those who ask, let alone milk. They prefer the milk and kumys to be spilled on the ground rather than consumed by people like you and me. That tune I played, called 'Foam Spilled,' mocks the foolish daughters-in-law of the wealthy man who are spilling milk on the ground," Kurmangazy replies.