Дайрабай (V нұсқа)

...Дайрабай Алтай руынан Сармантай елінен екені рас, ол аса мықты балуан жігіт болған. Әрі әнші, әрі домбырашы, бірақ өте кедей болған. Оның жамағайыны Көбен деген бай кісі болады. Ол әрі мақтаншақ, атқұмар сараң да болады. Дайрабайдың жалғыз биесінен туған Қара көк бестісі аса жүйрік болады. Оны Көбен толық құнын бермей алып бәйгеге қосады. Көк бесті алдына жылқы салмаған жүйрік болып, бүкіл Арқа елін адақтағандай, үздік аты шыққан жүйрік болады. Арқада бір үлкен ас болып, көк ат бәйге алады. Сол жолы Дайрабай бас балуанға түсіп жығады. Бар бәйгені Көбен жиып алады. Дайрабайға түк бермейді де, Дайрабай алыс бір елде нағашысы бар екен, соған барамын деп Көбеннен ат сұрайды. Көбен бермейді, соған өкпелеп Дайрабай бір күні көк атты ұрлап алып шөлге қашады. Алтай ішінен шығып Қаракесек ішінде Карсон, Керней ауылдарына келеді. Сонда бірнеше күн жатып, аса бір жақсы күй тартады. Бұл күй ер жігіт елімен, туысы өскен жерімен қоштасуындай өте мұңды да, өршеленген ерлікте түйдектеліп айтылып жатқандай болады.

...It is true that Dairabai is from the Sarmantai tribe of the Altai region, and he was a very strong wrestler. He was both a singer and a dombra player, but he was very poor. His relative, a wealthy man named Koben, was boastful, a horse lover, and stingy. The black bay horse born from Dairabai's only mare was exceptionally fast. Koben took it without paying its full value and entered it into the races. The blue bay horse became a renowned racer, as if it had roamed all over the Arka region, unmatched by any other horse. There was a big competition in Arka, and the blue horse won the race. That time, Dairabai faced the champion wrestler and defeated him. Koben collected all the prizes. He gave nothing to Dairabai, who then asked Koben for a horse, saying he would go to visit his maternal uncle in a distant land. Koben refused to give him a horse, and feeling resentful, one day Dairabai stole the blue horse and fled into the desert. He emerged from the Altai region and arrived in the villages of Carson and Kereny within the Karakesek area. There, he stayed for several days and played a very beautiful tune. This tune seemed to express the sorrow of a young man bidding farewell to his homeland and relatives, conveyed with a sense of deep emotion and heroic fervor.