Арна

Қиын кезде ел қамын ойлап, түрлі амалын қарастырып, ат үстінен түспейтін азаматтың бірі күйші Тауданбекұлы Дәуітбай болған. Бір жылы ерте көктемде Боғда үкіметінің жандайшаптары қимылын ширатып, елді дүрліктіре бастайды. Осындай қиын шақта Дәуітбай күйші жанына бір жолдасын ертіп, Қобда сыртындағы елге хабар беруге келе жатса, өзеннің қызыл суы жүріп, сең бұзыла бастапты дейді. Қамсыз отырған елге қалайда хабар беру шарт. Сәт сайын сарқырап-күркіреп ағасын күшейтіп бара жатқан Қобданың асау мінезі тіптен асықтыра түскендей болады. Сонда Дәуітбай: «Әй, мұндайда аяған жан кімге шікірә!» – дейді де, астындағы атты тартып-тартып жіберіп өзенге қойып кетеді. «Дәуітбайдан жаным ардақты ма!» деп, жанындағы жолдасы да күмп береді. Содан Қобданың ақ көбік шашқан асау ағысы екі жігітті жанқадай қалтылдатып ала жөнеледі. Тақымға басқан аттары иектерін көтеріп, парылдай жүзіп жан таласады. Бірақ дүлей күш туырлықтай сеңдерімен соғып, келесі жағалауға маңайлатпай қояды. Дәуітбайдың аты бір-екі рет су қауып, өзінің де бойынан қауқар кеткендей көзі қарауытады... ...Әлден уақытта, ес кетіп, жан шықты дегенде бірдеңе сарт етіп иығына тигендей болады. Сөйтсе, жағалауға бұрын шыққан жолдасы қыл арқан лақтырған екен. «Суға кеткен тал қармайды» деген, жан-дәрмен арқанға қолы тиіп, аман-есен Дәуітбай да жағалауға шығады-ау. Сол күні ауылға келіп, ағайынның ықыласына бөленіп отырып, Дәуітбай әлгінде ғана көрген азабын күй тіліне түсіріп еді дейді. Бұл күй ел ішіне «Арна» деген атпен тараған.

In difficult times, one of the citizens who thought about the welfare of the people, considering various means, and never dismounted from his horse was the musician Dauitbai, son of Taudank. One year, in early spring, the henchmen of the Bogda government began to stir and alarm the people. In such a challenging moment, as Dauitbai the musician was heading to inform the people outside of Kobda with a companion, the river's red water began to flow, and the ice started to break. It was essential to deliver the message to the unsuspecting people. The wild nature of the Kobda River, which was swelling and roaring with each passing moment, seemed to hasten their urgency even more. Then Dauitbai said, “Hey, who would be merciful in such a situation!” and he urged his horse towards the river. His companion exclaimed, “Is there anyone dearer to me than Dauitbai!” and jumped in as well. Then the turbulent current of the Kobda, frothing with white foam, swept the two young men away. The horses they rode raised their chins and swam fiercely, struggling for their lives. However, the overwhelming force of the river, with its ice blocks, prevented them from reaching the opposite shore. Dauitbai's horse took in water a couple of times, and it seemed as if all strength had left him, his vision darkening... ...After a while, when he was losing consciousness and life seemed to be slipping away, something suddenly struck his shoulder. It turned out that his companion, who had reached the shore earlier, had thrown a rope. As the saying goes, “A fallen tree does not catch the wind,” with all his might, Dauitbai managed to grab the rope and safely reached the shore. That day, upon returning to the village and receiving the affection of his relatives, Dauitbai expressed the torment he had just experienced through his music. This composition became known among the people as "Arna."