Таң бұлбұлы

Күй қуалап, ізденіп жүрген жас Әшім, бір жылы Көкқамыр баурайын аралай келіп Қайшы, Шірке жайлауында болады. Барған жегжатының Әшіммен шамалас бір ұлы бар екен. Екеуі кешқұрым сауындағы биені өрістетіп жіберіп, кешкі айтыс өлеңге барып, таңға жақын қайтады да, өрістегі жылқының маңына, бұлақ бойындағы бітік бозтал арасына келіп көз шырымын алады. Таң рауандап келе жатқанда Әшім ояна кетеді. Тал арасынан бір бұлбұлдың сайрап тұрған үні құлағына шалынады. Әшім сан әуенді бұлбұл үніне қатты қызығып ұйып тыңдайды. Бұлбұл үні тоқтаған кезде Әшім домбырасын қолына ала салып, әсем саз шығарып, бұлбұлға дыбыс береді де, қайтадан тоқтата қояды. Бұлбұл қайта сайрай жөнеледі. Бұл тұста Әшім домбыра үнін көтеріп әсем күйге басады. Мұны естіген бұлбұл сайрауын тоқтата қояды. Жайлаудың жайлы таңы, табиғаттың ерке, шешен құсы мен өнер қуған жас домбырашы Әшім әрі өнер жарысында отырғандай әрі тәтті әуенмен сырласқандай болады. – Мен бұл іске қатты таңырқадым, – деуші еді Әшім, осы жайлы сөйлегенде, – бұлбұлдың сайрағанына назар аударғаным да сол екен. Бұлбұл ұшып жақындап келеді де, тағы сайрайды. Бұлбұлдың әсем әніне берілгендігімнен қасымдағы жігітті де оятпаппын, күн қыза келе бұлбұл ғайып болды, қалың бозтал ішінен оның бойын да көре алмадым. Табиғаттың осы бір еркесімен «сырласып» отырып, биені де кеш жиып қайттық. Адам сезіміне осындай ерекше ықпал жасалмаса, шабыт қайдан келсін! Мен «Таң бұлбұлы» деген күйді осылай шығардым.

Chasing melodies, the young Ashim, one year, while wandering around the Kökqamyr foothills, finds himself at the Kaishy, Shirké pasture. The host he visits has a son of similar age to Ashim. In the evening, they let the mare out to graze and go to the evening poetry contest, returning close to dawn, and then they take a rest near the horses in the pasture, among the thick bushes by the stream. As dawn breaks, Ashim wakes up. From among the trees, he hears the sweet song of a nightingale. Ashim is captivated by the many melodies of the nightingale's song and listens intently. When the nightingale stops singing, Ashim picks up his dombra and starts playing a beautiful tune, responding to the nightingale, then stops again. The nightingale begins to sing once more. At this point, Ashim raises the sound of his dombra and plays a beautiful melody. Hearing this, the nightingale stops its song. The pleasant morning of the pasture, the playful, eloquent bird of nature, and the young dombra player Ashim create a scene as if they are both in a contest of artistry and sharing sweet melodies. – I was truly amazed by this, – Ashim would say when talking about this, – it was then that I paid attention to the nightingale's singing. The nightingale flew closer and sang again. So absorbed was I in the nightingale's beautiful song that I didn't even wake the young man beside me; as the sun rose higher, the nightingale disappeared, and I couldn't see it among the thick bushes. While "conversing" with this playful creature of nature, we also gathered the mare and returned. If such a unique influence is not made on human feelings, where would inspiration come from! This is how I created the melody called "Dawn Nightingale."