Шыңғыс нәсілі (І нұсқа)

ХІІ ғасырдың басы шамасында Аюша деген қалмақтың ханының баласы болыпты. Татар-моңғол деген хан өлген соң әйелі бек көркем кісі екен. Бір күндерде қасынан сәуле секілді бір зат қалмайды. Бара-бара бір жақта болады. Ақырында сол әйел жүкті болып, туған баланың атын Шыңғыс қояды. Екінші мағлұматта туғанда Шыңғыс деп дыбыстап туды дейді. Екі алақаны, екі табаны қап-қара қан болды дейді. Сонан бақсыларға бал аштырып: «Бұл қалай болады?» дегенде, бақсылар: «Бұл екі аяғымен жүріп жердің жүзін қан етеді. Екі қолымен көп қан төгеді», – деген екен. Сонан Шыңғыс ержеткен соң хан болады. Бір күні екі ағасына айтады: «Үшеуіміз бірігіп мынау көрші хандарды жаулап алалық», – дейді. Екі ағасы да екі жерге хан екен. Сонан үшеуі бірігіп, көрші хандардың елін ала бастайды. Шыңғыс артында жүріп, жүрген жеріне Шыңғыс атын тастай береді. Ақырында Шыңғыс екі ағасын да өлтірген. Сонан мына жағы Қазанға шейін, мына Оңтүстік-батыс жағы Қиуа, Бұқарадан Аштарханға дейін, онан Еділ жағалап барып Қырымды алған дейді.

In the early 12th century, there was a khan of the Kalmyks named Ayusha. After the death of the khan known as Tatar-Mongol, his wife was a very beautiful woman. One day, she found herself alone, as if nothing remained beside her. Gradually, she became pregnant and named her child Genghis. According to another account, she gave birth while calling out the name Genghis. It is said that both his palms and soles were as black as blood. Then, when they consulted the shamans to predict his fate, the shamans said, "He will walk on two legs and cover the earth with blood. With his two hands, he will shed much blood." After that, when Genghis grew up, he became a khan. One day, he said to his two brothers, "Let us unite and conquer the neighboring khans." His two brothers were also khans in different regions. Thus, the three of them joined forces and began to take over the lands of the neighboring khans. Genghis followed behind, leaving his name wherever he went. Eventually, Genghis killed both of his brothers. Then, it is said that he conquered lands all the way to Kazan, and from the southwestern side to Khiva, Bukhara, and up to Astrakhan, and then along the Volga, he took Crimea.