Қағира мен Таймұс

Бiр падиша бұрын өткен Бағдатта, Шорман молда сөйлеген оны жатқа. Қата болса – Шорманның мойнында, Назымлап естуiмше салдым хатқа. Падиша жұрт билеген әдiл сұлтан, Ренжiмес жалғыз жан да қауым жұрттан. Орта жасқа жеткенше перзентi жоқ, Бұл патша бала үшiн қайғы тартқан. Бұ қайғы қатты батты падишаға, Падишаның қайғысы жұртқа барша. Елу мен алпыс жастың арасында Қатыны падишаның болды хамле. Қатыны падишаның болды буаз, Сөйлейiн бiлгенiмше мұны бiраз. Мұқым шаһар халқы қуаныш қып, Қаншама ғарiптерге бердi нияз. Ханымның толған шақта айы-күнi, Тарқайды күн-күн сайын ханның мұңы. Қатыны падишаның бiр ұл тапты, Не керек сөз көбейтiп оны-мұны. Ханымы бiр ұл тапты күнi толып, Қуанды падишаның көңлi бөлiнiп. Патшаның бас уәзiрiнiң перзентi жоқ, О дағы жүрушi едi мұңлы болып. Қатыны уәзiрдiң [де] буаз екен, Оған да Тәңiрiм тағдыр қылады екен. Ханымның бала тапқан сағатында Бiр бала одан дағы туған екен. Дүниеге екi бала бiр күн келдi, – Бiр жерге асырайық мұны, – дейдi. Аналары бiр-бiрiне сүт емiзiп, Екеуi дос болсын деп [бiрдей дейдi]. Падиша баласына қылды тойды, Бұл тойға аямай көп малды сойды. Уәзiрдiң баласын Қағира деп, Падишаның баласын Таймұс қойды. Сарайға асырайды балаларды, Желге, күнге тигiзбей даналарды. Патшаның қайғы басқан ғамкiн көңiлi Толықсып, мұңы тарқап, шаттанады. Алты-жетi жасына бала келдi, Оңаша асырады сарайға ендi. Баланың толған айдай нұры балқып, Бiр көрсе мас қылады тамам елдi. Патшаның көңлi тасып қуанышқа, Туған соң мұндай бала жұбанышқа, Мойнымнан мектеп парызын түсiрем, – деп, Оқытты оңаша үйде молдасына. Бес-алты жыл молдадан бала оқыды, Баласы уәзiрдiң және оқыды. Он екi пән оқуды түгескен соң, Түрлi ғылым оқуын және оқыды. Балалар оқу-ғылымын түгендейдi, Һәр түрлi үйренедi өнерлердi. Қылыш, мылтық және де күрзi, найза, Қайсысын үйренсе де бөгелмейдi. Оқу-ғылымын балалар тамамдайды, Өздерiн көп әскерге бағалайды. Атқа мiнiп далаға сейiл құрып, Қай жерге көңлi түссе барады ендi. Жүредi ерте кетiп, кешке қайтып, Бiр-бiрлеп түгесе алман бұл сөздi айтып. Екi бала сейiлде жүрдi осылай, Жазайын мұхтасар ғып, сөз қысқартып. Екi бала сейiлде бiрге жүрдi, Бiрiнен-бiрi айырылмай ойнап-күлдi. Бiр күнi екi тiленшi сөйлесiп тұр, Сейiлден келе жатып бұлар көрдi. Алдында Қағира едi, соңында Таймұс, Ит жүгiртiп, қызықпен салады құс. Қағира естiп келедi айтқан сөзiн, Бұлайша кеңесiп тұр екi байғұс. Бiрi айтады: – Мынау кiм патшазатты, Анық патша секiлдi салтанатты. Бар Құдай, қандай асыл жаратылған, Адам да туады екен бұндай затты?! Бiрiне-бiрi қайырып сөз айтады, Өзiнiң бiлгенiнше жөн айтады. – Даладан сейiл құрып келе жатқан Патшамыздың баласы, – деп айтады. – Уа, дариға, мұндай жан болады екен, Адамзаттан мұндай жан туады екен. Перi болсын, перiште, адам болсын, Һәрқашан Тәңiрiм тағдыр қылады екен. Шын-Машын шаһарының падишасы, Салтанатты салдырған гүл бақшасы. Дариға, бұған теңдес болар едi Пағпұр қызы Мәлике ханышасы. Қағира есiткен соң мына сөздi, Артындағы Таймұсқа бұрды жүздi. – Мынау сөздi есiттiң бе? – деп сұрайды, Бiлейiк кiм екенiн мұның сырды. Таймұс айтты: – Бiлгем жоқ не дегенiн, Есiткем жоқ мен оның сөйлегенiн. Қағира айтты: – Қасына жақын барып, Берейiк хайыр қылып тiлегенiн. Таймұсқа Қағираның сөзi ұнады, «Жарайды, барайық» деп бұйырады. Кеңесiп тұрған екi тiленшiге Қағира Таймұспенен бұрылады. Қасына жақын келiп тұрады ендi, Ғарiпке хайыр-ихсан қылады ендi. Қолынан садақасын бергеннен соң, Қағира тiленшiден сұрайды ендi. – Айтшы, – дейдi, – не тамаша сөйлегенiң, Бiз жақындап келгенде үндемедiң. Бiр қызды бек сипаттап сөйледiң ғой, Бар едi естiп-бiлiп не көргенiң? Тiленшi жасырады айтқан сөзiн, Сақтық қып үндемейдi байқап өзiн. Қағира ерiк алдына қояр емес, Сөйлейдi әлгi айтқан қайта сөзiн. Тiленшi айтты: – Берейiн жауабымды, Қоятұғын емессiң сұрауыңды. Екеуiң де балдырған бала екенсiң, Дүниеде берсiн Алла мұрадыңды. Шын-Машын шаһарында пағпұрхан, Пағпұрдан Мәлике атты бiр қыз туған. Мәликенi бiр көрген адамзаты Қалмайды ғашық болмай бәрi соған. Жан тоймас Мәликенiң дидарына, Мәлике туған жұрттың құмарына. Мәликенi көргеннiң бәрi ғашық, Дүниелiк қарамайды жиғанына. Мен дағы ғашық болғанның бiреуi едiм, Сыртынан ынтызар боп жүрер едiм. Өзiм дағы бiр байдың баласы едiм, Алыстан анда-санда көрер едiм. Сыртынан Мәликеге болдым ғашық, Тоймадым дидарына малым шашып. Мәлике үшiн айырылып көп малымнан, Қапа боп мен де жүрмiн арып-ашып. Елден шығып қаңғырдым аның үшiн, Тiленшi болып жүрмiн жаным үшiн. Шын-Машын шаһары бар тоғыз айлық, Ойлама сiздер анда бару үшiн. Екеуi бұл сөздi айтып қала бердi, Бұлар өз сарайына барады ендi. Екеуi оңаша үйде ақылдасып, Мәликенi есiне алады ендi. Ойлайды: Мәликенi көрейiк деп, Не сипатты жан екен бiлейiк деп. Ел-жұртты ренжiтпей, әскер жимай, Екеумiз жасырынып жүрейiк деп. Екеуi ақылдасып бармақ болды, Тағдырда Тәңiрiм жазса алмақ болды. Екеуi бiр күн түнде жасырынып, Қыз үшiн жанын отқа салмақ болды. Екеуi тәуекел деп iздеп шықты, Тоғыз айлық сапарлы түзге шықты. «Жөнiн бiлсек өнермен алармыз» деп, Бұлар да осы жөндi көздеп шықты. [Екеуi тәуекел деп жүрiп кеттi, Мехнатты көруiне көнiп кеттi. Тоғыз айлық жол екен екi арасы, Мехнатты көре-көре әрең жеттi]. Ата-ана қалды артында жөнiн бiлмей, Кеткенiн ел-жұртына бiр сездiрмей. Ғайып болған баланы қайдан тапсын, Тәуекел деп тұрады қыбыр етпей. Уәлхасыл, бұлар келдi Шын-Машынға, Есiткен бөтен сөзден болмасын да. Келiстi, бiр шеткi үйден пәтер алды, Аз болса бiр жылдан кем тұрмасына. Пәтер үйге алты жүз дiлла бердi, – Азды-көптi тұрсақ та мұнда, – дейдi. Ерте кетiп, кеш келiп жүрсек тағы, Сөз сұрап, бiздi кеңес қылма, – дейдi. Мезгiлiмен күтiп бер тағам, – дейдi, Алты жүз дiлла – пәтер бағаң, – дейдi. Бiр күн қонып кетсек те үшбу дiлла, Борышсыз болсын саған халал, – дейдi. Пәтерге бердi алты жүз дiлла санап, Қыз үйiн iздемейдi тура қарап. Жансыз жүрiп, бiр хабар аламыз деп, Жүредi шаһар iшiн күнде аралап. Қыдырып қыздың үйiн таба алмайды, Таппақ түгiл, бiр хабар бiле алмайды. Бекер-текке жүргенiн қайғы көрiп, Таймұс көп қыдыруға жарамайды. Мәликенiң дидарын көре алмайды, Көрмек түгiл, хабарын бiле алмайды. Қайғы қылып пәтерде жатты Таймұс, Қағирамен қыдырып жүре алмайды. Қағира жүрдi жалғыз шаһар кезiп, Һеш нәрсе бiле алмайды хабар сезiп. Жалғыз-жарым жан көрсе жаман-жәутiк, Соларға сөйлеседi таяу келiп. «Қыздың үйi қайда?» – деп сұрамайды, Сұрауға көңлi қорқып шыдамайды. Сөйтiп жүрiп бiр жылды өткiзедi, Мәликенiң хабарын бiле алмайды. Көшеге бiр күн шығып тұрып едi, Қажыры мұқап, демдерi құрып едi. Тiрi жаннан бiр ауыз сөз естiмей, Өздерiнiң көңiлi суып едi. Үш кiсi мiнiп келдi салт-салт атқа, Мiнген ат, киген киiм салтанатта. [Айғай салып ақырып бiр сөз айтты, Келдi бұлар Қағира жүрген жаққа. Дүкендi жаптырып жүр екен әлгiлер], Қандай әмiр қылса да тiлге келер. Бұл үшеуi патшаның уәзiрлерi, Жар салып, жария қылып аны сөйлер: – Үш күнгеше сауданы қылма, – дейдi, Дүкеннiң iштерiнде тұрма, – дейдi. Сауда-саттық, дау-жанжал, ретсiз сөз Үш күн өтпей ешкiмде болмайды ендi. Мәлике оқу оқыр үш күн ұдай, Падиша жарлық қылды осылай. Үш күн сабақ бередi молда шеше, Сонан соң ұзатады бiр күн қоймай. Бұл сөздi айтып-айтып жөнеледi, Дүкендi жаптырады бұлар ендi. Бұлар барып бiр үйге түсе қалды, Соңынан Қағира да бiрге келдi. Бұлар аттан түстi де, үйге кiрдi, Қағира да iзiнше бiрге келдi. Үйге түсiп кешiгiп көп отырмай, Аттанып бұл үшеуi жүре бердi. Қағира жолықпайды бұл кiсiге, Жолығып бұл кiсiде жұмысы не?! Терезенiң тұсынан алыс тұрып, Сығалап көзiн салды үй iшiне. Алыстан терезеден сығалайды, Сонда да бой тоқтатып тұра алмайды. Үй iшiнде бiреу жүр шалма ораған, Көрдi де таса жерге тұра қалды. Ойлайды: осы жүрген молда шығар, Молда шеше үйлерi болған шығар. Ойлайды байқайын деп мұның артын, Молда шеше өзi де мұнда шығар. Осыны ойлап бекiнiп тұрды сонда, Таң намаздың мезгiлi болды сонда. Манағы шалма ораған молда шығып, Мәсжидке азан айта жүрдi сонда. Мәсжидке азан айта молда кеттi, Қағира ойлап тұрды мұндай кептi. Молда шеше таһаратқа шықпай тұрып, Алтын тастап көрейiн жолға дептi. Осылай тәуекелдi қылады ендi, Екi жүз алтын қойды жолына ендi. Алтын, күмiс, ақ жүзiк абырауын, Жолығуға бiр себеп болар дейдi. Өзi барып таса жерге тұрады ендi, Тасалап тұрды барып бойын ендi. Сол уақытта қолына құман алып, Молда шеше таһаратқа шыға келдi. Таһаратқа шықты сонда молда шешең, Сопылық дағуасында болған шешең. Өзiң дағы көзiңдi салмас па едiң, Алтынның шашылғанын жолда көрсең. Молда шешең алтынды тұрды қарап, Кiмнен түсiп қалды деп тамашалап. Құманын жерге қойып тұрып-тұрып, Алтынның бiрiн қоймай алды санап. Мұның бәрiн Қағира көрiп жатты, Алтындарын алғанын бiлiп жатты. Молда шеше үйiне келгеннен соң, Қағира жасырынып үйге қайтты. Қағира пәтерiне келедi ендi, Сондай нәрсе көрдiм деп үндемедi. Таймұс та мұнан сөздi сұрамайды, Әйтеуiр бiр нәрсенiң жөнiн бiлдi. Ол күнi үйде жатты тысқа шықпай, Таймұс та бiрге отырды һеш нәрсе ұқпай. Таймұстың көкiрегiнде қайғысы көп, Ойнайды Қағира да көңiлiн жықпай. Түн өтiп, болып едi таңның алды, Екi жүз алтын санап тағы да алды. Молда шеше үйiнiң сарайына, Кешегi таса жерге тағы барды. Таң намаздың мезгiлi тағы болды, Молда тұрып мәсжидке барады ендi. Молда шеше шығатын уақытында Екi жүз алтын жолға салады ендi. Молда шеше алтынға төте келдi, Не қылып жатқан алтын жолда, – дедi. «Күнде кiмнен түсiп қалады бұл, Бар шығар бiр уақиға мұнда», – дедi. Алтынның бiрiн қоймай алды шеше, Алып тұрып қалтаға салды шеше. Таһарат алған құманын қолына ұстап, Қайтадан өз үйiне кiрдi шеше. Алтынды алып молда шеше үйге кiрдi, Қағира жасырынып жүре бердi. Пәтерге ойнап-күлiп қайтып келiп, Һеш нәрсе бұл жөнiнен сөйлемедi. Таймұспен бiрге отырды күлiп-ойнап, Һеш нәрсе сөйлемейдi түбiн ойлап. Жолықпаса сездiрмей қояйын деп, Таймұсқа сыр айтпайды түбiн ойлап. Күн батқан соң жатысты төсегiне, Бiр-ақ күн қалды ендi есебiне. Тағы екi жүз алтынды санап алып, Қағира келдi және кешегi үйге. Келдi де жасырынды орынына, Көңлiнде молда шешеге жолығуда. Қағираның бiледi көзi жетiп, Молда шеше бiр себеп болуына. Таң намаздың мезгiлi тағы болды, Молда тұрып мәсжидке барады ендi. Молда шеше шығатын мезгiлiнде Екi жүз алтын жолға салады ендi. Молда шеше таһаратқа шығады ендi, Алтынды жолда жатқан көзi көрдi. «Күнде-күнде не қылып жатқан алтын, Бұл жерде бар шығар мағына ендi». Молда шеше алтынды қолына алды, «Бейшара бiр ғарiптiң мұңы бар-ды, Аузы жетпей жүрген бiр ғарiп шығар, Бейшара маған қайдан жолығады?!» – Бұл алтынның иесi, қайда тұрсың, Аузың жетпей бiр ақыл сайлап жүрсiң. Ысырап қылып көшеге малың шашып, Бейшара, қандай ниет ойлап жүрсiң? Кiм де болсаң, сен маған көрiн, – дейдi, Не мұңың бар, бiлейiн жөнiн, – дейдi. Мұқтажың бар болса жеткiзермiн, Мұңыңды айт, бейшара, келiп ендi. Қағира естiп мұны түрегелдi, Молда шеше сол шақта көредi ендi. Не де болса өлiмге басын байлап, Молда шеше жанына келедi ендi. Сәлем берiп алдына жуық келдi, Қол қусырып тағзымын қылып келдi. Сұлу сипат, әдебi бәрi түгел, Молда шеше ұнатып сынап көрдi. Молда шеше сұрайды Қағирадан: – Алтынды жолға шашқан не қылған жан? Не мұқтажың бар едi, сөйлешi ендi, Не уақиға iс болды, жаным, саған? Қағира сонда айтты мұңын-зарын, Бастан-аяқ қалдырмай сөздiң бәрiн. Мәликенiң жолына жан пида ғып, Сөйлейдi бастан-аяқ жүрген мәнiн. Таймұстың мақтау қылып жөнiн айтты, «Мен – оның жолдасы», – деп өзiн айтты. «Үш күн сабақ беред, – деп, – молда шеше», Уәзiрдiң жария салған сөзiн айтты. Молда шеше айтады: – Ғарiп, – дейдi, Әуре болып жүресiң нағып, – дейдi. Оның жайын айтайын оңашалап, Кiр анау сарайыма барып, – дейдi. Қағира кiрдi оңаша сарайына, Жаратқан сиынады Құдайына. Молда шеше қарайды көз айырмай Қағираның сипатты шырайына. Оңаша Қағирадан сұрайды сөз: – Айтыңыз қандай сенiң мұрадыңыз. Қағира айтты: – Әй, молда шеше, Әлгiден басқа жоқ-дүр жауабымыз. – Мен айтайын, әй, балам, тыңда, – дейдi, Мәликеден ендi үмiт қылма, – дедi. Күнi ертеңнен қалдырмай ұзатады, Оның үшiн әуре оған болма, – дейдi. Жөнелiп кеттi мүлкi қырық күн бұрын, Ақылын таба алмадың еркiн мұның. Күйеуi – бiр патшаның шаһзадасы Көрген жоқ Мәликенiң көркем нұрын. Күйеуi Мәликенi көрген емес, Дидарын бiрiнiң-бiрi бiлген емес. Үйде жатып алдырған бiр данышпан, Қалыңдық ойнауға да келген емес. Һешкiмге көрiнбей қайт, жаным, – дейдi, Бұл жұмысқа келмейдi мәнiң, – дейдi. Бiр елде текке өлесiң, – деген шақта, Қағира сөз сөйлейдi тағы да ендi. – Мұңым сол сiзге айтқан, молда шеше, Әрине iс бiтпейдi мұнда, шеше. Армансыз дүниеде болар едiм, Бiр қабат жолықтырсаң қызға, шеше. Бiр қабат қыз Таймұсты көрсе, – дейдi, Қандайын бiр-бiрiнiң бiлсе, – дейдi. Қыз қызығып бұрылмай кете берсе, Таймұстың арманы жоқ өлсе, – дейдi. – Иә, жаным, бұл жауабың анық шын, Мен айтайын сөзiмнiң барлық шынын. Таймұс түгiл, өзiңнiң дидарыңа Мен дағы қызығып тұрмын, жарықтығым. Сонда дағы бұл iстiң жөнi болмас, Болмас iстi бастауға ендi болмас. Уа, дариға, ертерек жолықпадың, Уақыт өтiп кеткен соң ендi болмас. – Мәлике қамданып тұр жөнелуге, Болмайды ендi мұнда бөгелуге. Бiздiң дағы көңiлiмiз дауалансын, Себепкер болсаң, тақсыр, бiр көруге. – Таймұспенен рас дост болсаң, – дейдi, Достық[тың] уағдасында тұрсаң, – дейдi. Көрiнуге бiр себеп болар едiм, Достың үшiн жаныңды қисаң, – дейдi. – Достыма жаным пида, молда шеше, Шүбһәлi ол жағынан болма, шеше. Мәликенi көре алмай қайтқанымша, Арман жоқ көрiп өлсем мен де, шеше. [ – Дос үшiн жаның қиса[ң] сен өлiмге, Ант берейiн өлiмге көнуiңе. Достық үшiн жаныңды рас қисаң, Мен де бiр ақыл айтайын көруiңе. – Молда шеше, достыма жаным құрбан, Достым үшiн өлiмнен мойным бұрман. Тәуекел деп өлiмге басын байлап, Ант берiп уағда қылды аятпенен.] – Киiмiмдi киiп ал менiң, – дейдi, Жүзiңдi һешкiм көрмесiн сенiң, – дейдi. Басыңа бүркеп менiң пердемдi сал, Айтайын Мәликенiң жөнiн, – дейдi. Бүркенiп қақпаға бар тура, – дейдi, Төрт күзетшi даяр тұр сонда, – дейдi. Сенi көрiп есiктi аша берер, Жүзiңдi һеш адамға бұрма, – дейдi. Ар жағында сарай бар алтын қақпа, Тура жүр, көзiң салма бөтен жаққа. Үш кiсi күзетшi бар аңдып тұрған, Есiктi аша берер көрген шақта. Бөгелмей iшкерi кiр, қадам басып, Алдыңнан қыз шығады, қалма сасып. Қолыңнан ұстап таққа мiнгiзедi, Алады сонда сенiң пердеңдi ашып. Пердеңдi ашып қыз көрсе сенi, жаным, Бiткенi сол арада демiң, жаным. Қыз қылышқа ұмтылса шабамын деп, Аузыңа алып айтып тұр менi, жаным. Әгар барсаң өлмеймiн деп ойлама, Жылдам бар, уақыт өтер, ендi ойлама. Жаныңнан қорықсаң барма, ей, шырағым, Ақыл жоқ мұнан басқа, көп ойлама. – Молда шеше, мұныңа құлдық, – дейдi, Алдыңызға бiз келген мұңлық, – дейдi. Ажалсыз пенде, шеше, өлмес деген, Дос үшiн жанды пида қылдық, – дейдi. Молда шеше киiмiн алды киiп, Дос үшiн өлмек болды жанын қиып. Күзетшiлер есiктi аша бердi, Бөгелместен iлгерi барды кiрiп. Алдында алтын қақпа тағы көрдi, Қақпаға тура жүрiп барып едi. Күзетшiлер қақпаны ашқаннан соң, Бөгелместен iлгерi тағы кiрдi. Мәлике ар жағынан келдi жетiп, Молда шеше келдi деп қызмет етiп. Қолынан ұстап таққа мiнгiзедi, Пердесiн алайын деп тұрды күтiп. Басындағы пердесiн алады қыз, Ұстазының бетiне қарады қыз. Қараса, танымайтын бөтен кiсi, Көргеннен таң-тамаша болады қыз. Мәликенiң ашуы келедi ендi, Бөтен кiсi екенiн бiледi ендi. «Қайдан келген мұндай жат кiсi,» – деп, «Не ғажап, не тамаша мұнда,» – дейдi. Мәлике түрегелдi ашуланып, Қылышын қолына алды қатуланып. – Сен менiң сарайыма қайдан келдiң? Ақырды: тастайын, – деп, – басыңды алып. Қағира айтты: – Дат, – дедi, – патшазада, Басымда бар деп тұрсың қанша баға. Басымды кесуiңнен қашуым жоқ, Сөзiм бар айта келген падишаға. – Датым бар деп сөйлеме, надан, – дейдi, Сенiмен сөйлесуге харам, – дейдi. Үндемей отыр бiрақ мойынсұнып, Басыңды қылышпенен шабам, – дейдi. – Ей, Мәлике, олай ашу қылма, – дейдi, Менiң айтқан датымды тыңда, – дейдi. Мен де өзiңдей патшаның баласымын, Молда шеше жiберген мұнда, – дейдi. – Молда шеше жiберсе мұнда, – дейдi, Айт та қайт, мұнда бекер тұрма, – дейдi. Тыстағы күзетшiлер тiрi қоймас, Айт дағы жұмысыңды бөгелме ендi. – Айтайын жұмысымды, ашуың бас, Бұл ашудың үстiнде айтып болмас. Арызымды айтайын қалай көрiп, Қолыңда қылышың бар өткiр алмас. Мәлике ашуынан сонда қайтты, Қылышын қынға салып бұл сөздi айтты: – Молда шеше сұрайын қызметi үшiн, Жұмысың мұнда келген не? – деп айтты. Қағира сөз сөйлейдi бастан-аяқ, Қорқып, сасып, бөгелiп жасқанбай-ақ. Таймұстың ғашық болып iздегенiн, Сөйлейдi бастан-аяқ тастамай-ақ. Мәликенiң ашуы тағы келдi, Ақырды: қоймайын, – деп, – жаныңды ендi. Үстiңдегi молда шеше киiмiне, Басың кессем, жұғады-ау қаның, – дейдi. – Өлсем дағы айтайын жөнiм, – дейдi, Бұл үйге iздеп келгенiм – өлiм, – дейдi. Әдейi iздеп келген соң сонша жерден, Таймұсқа жалғыз қабат көрiн, – дейдi. – Таймұстың мақтайсың сен көркiн, – дейдi, Қырық күн болды кеткелi мүлкiм, – дейдi. Падишаның баласы Таймұс түгiл, Өзiңнiң де ұнап тұр қалпың, – дейдi. Үндеме дедiм ғой мен, есер жiгiт, Ендi қылыш басыңды кесер, жiгiт. Өңде-түсте көрмеген адамына Неге ғашық болады бекер жiгiт. – Әгар көрсең Таймұстың жүзiн, – дейдi, Өзiң де байқар едiң сөзiн, – дейдi. Жалғыз қабат жүзiне көзiң түссе, Қалмайсың ғашық болмай өзiң, – дейдi. Мәлике айтты: – Не керек, мезгiл өттi, Қырық күн болды жөнелттi бiздiң мүлiктi. Ертеңнен қалдырмай ұзатады, Көре алмас ендi Таймұс бiздi, – дептi. – Алыстан Таймұс сенi iздеп келген, Мәликенiң теңдесi iздеп келген. Алмасам да жолығып жүзiн көрiп, Бiр қабат қағысар ма сөз деп келген. Алыстан әдейi iздеп келген саған, Таймұсты кемсiтпейдi көрген адам. Бiр қабат көрiнудiң жөнiн тауып, Көрiну жөн болмас па бiлген адам. Мәлике Қағираға жауап бердi: – Менi iздеп келсе Таймұс әгар, – дейдi. Бiр қабат ебiн тауып жолығар ем, Орнына сен жаныңды қисаң, – дейдi. Қағира айтты: – Көнемiз, не десеңiз, Жаным қиям достым үшiн, өл десеңiз. Ант берiп, аят оқып, нандырайын, Ауызша айтқан сөзге сенбесеңiз. Ант берiп, аят оқып, иландырды, – Бас тартып бөгелмеспiн мұнан, – дейдi. Қылыш шауып, мылтықпен атса дағы, Достым үшiн мойнымды бұрман, – дейдi. Мәлике айтты: – Қағира, тыңда, – дейдi, Уағдаңнан мойныңды бұрма, – дейдi. Достың үшiн жаныңды рас қисаң, Уағдаңды ендi хиләф қылма, – дейдi. Атам менi жөнелтер ертең ерте, Қаратпас сөйлестiрiп төңiрекке. Атам патша жұртына әмiр қылса, Жалғыз жан бұйрығынан жүрмес шетке. Өзiмнiң опат болған тапқан анам, Қабiрде кебiндеулi жатқан анам. Бұл күнде шешем өгей болса дағы, Кем көрмес өзi тапқан жас баладан. Қабiрде жатыр тапқан ғарiп анам, Жылаймын әр уақытта сағынғаннан. Жөнелтерде атамнан ұлықсат сұрап, Келермiн «Йасин» оқып барып оған. Ақ күмбездi анамның қабiрi бар, Есiгiн тартса ашылып-жабылар. Тiрi жанға көрiнбей түнде барып, Сол күмбездiң iшiнде табылыңдар. Дариға, жолықпадың көптен берi, Айныма осы қылған серттен, – дейдi. Анамның қабiрiне барған шақта, Жаныма жалғыз кiсi ертпен, – дейдi. Атамнан осылай сұрап ұлықсат алсам, Анамның қабiрiне жалғыз барсам, Зираттан мен болып қайтып келiп, Кетесiң ұзатылып, мұны ұйғарсаң. Мен мұнда Таймұспенен қалсам, – дейдi, Сен онда ұзатылып барсаң, – дейдi. Сезiлген соң қоймайды сенi тiрi, Мойныңа осы өлiмдi алсаң, – дейдi. Мен мұнда қалған шақта сен өлерсiң, Өзiң өлiп қалған соң не көрерсiң. Өлмеймiн деп ойлама осы жолдан, Достыңмен арыздасып жөнелерсiң. Достың үшiн жаның қисаң өлiмге, Ант бересiң өлiмiңе шын көнуге. Осы өлiмнен қорықсаң тез, жылдам қайт, Уақыт жоқ Таймұсқа ендi көрiнуге. Қағира айтты: – Достыма жаным құрбан, Достым үшiн өлiмнен мойным бұрман. Қыз болып ұзатылып кету үшiн, Ант берiп, аят оқып уағда қылам. Мәлике тағы айтады Қағираға: – Молда шешем бiлмесiн мұны және. Бұ сырды жалғыз адам сезбесiн, – деп, Бұған да ант байлады уағдаға. Қағира бұл сөздi айтып шығып кеттi, Уағдасын бекiтiп ұғып кеттi. Манағыдай киiнген бойыменен Молда шеше қасына кiрiп кептi. Молда шеше кiрген соң оны көрдi, Көрiп жауап сұрайды тағы да ендi. – Мәликеге жолығып жөнiңдi айтып, Аман-есен келдiң бе, жаным? – дейдi. – Молда шеше, мен келдiм есен-аман, Мұндай тарлық көргем жоқ неше заман. Ажал жетпей кеудеден жан шықпайды, Киiмiң себеп болды, шеше, маған. Пердеменен үйiне енiп едiм, Пердемдi ашып жамалын көрiп едiм. Қыз қылышқа ұмтылды «шабамын» деп, Сiздiң киiм болмаса өлiп едiм. Сiздiң киiм болған соң көңлi қайтты, Кейiн қайтып қылыштан қолын тартты. «Молда шешем киiмiне қан жұғад деп, Ұстазым ренжид», – деп бұл сөздi айтты. Соның үшiн келдiм мен аман, – дейдi, Бұ жалғанда разымын саған, – дейдi. Баруға ендi келмес шамамыз деп, Қайтайын, ұлықсат бер маған, – дейдi. Молда шеше сонда айтты: – Жаным, балам, Мен осының айтып ем жайын саған. Алты жүз жолға шашқан алтыныңды Қалдырмай түгендеп ал бәрiн тамам. Алты жүз алтындарын санады ендi, Қалдырмай бәрiн санап алады ендi. Уағдасын Мәликемен бiтiрген соң, Таймұсқа пәтердегi барады ендi. Таймұсқа келiп айтты көргендерiн, Мәликемен сөйлесiп келгендерiн. Қыз болып ұзатылып кету үшiн, Тағы да айтты уағда бергендерiн. – Мәликемен қаласың мұнда, – дейдi, Қыз болып мен кетемiн анда, – дейдi. Iшiнде ақ күмбездiң тосып жатып, Сол жерде жолығамыз қызға, – дейдi. Қағираның жауабын бiлдi Таймұс, Ендi керек қылмайды қызды Таймұс. Бiр қыз үшiн достынан айрылуға, Бұл iстi жөн көрмейдi ендi Таймұс. – Қыз маған керегi ендi болмас, – дейдi, Дүниеге сiзсiз көңлiм тынбас, – дейдi. Бiр сағат жүзiң көрмей шыдамаймын, Қой, достым, қайғың iшке сыймас, – дейдi. Қызға ғашық болғам жоқ бұрын, – дейдi, Бұл қыздың көргенiм жоқ түрiн, – дейдi. Бiр қыз үшiн айрылып жан достымнан, Соғұрлы керегi не маған, – дейдi. Мұндай бiр қыз табылар елiмiзден, Қалмайық, тез қайтайық, жөнiмiзден. Сыртынан ғашық болып iңкәрланбай, Бұл қызды шығарайық көңлiмiзден. Қағира: – Мәликемен уағдам бiткен, – дейдi, Ендi қайтып болмайды серттен, – дейдi. Әдейi iздеп келген соң қызды алайық, Мен онда бiржолата кетпен, – дейдi. Ажалсыз жан шықпайды, достым, – дейдi, Менен қорықпа, көңiлдi хош қыл, – дейдi. Тiрi болсам келемiн бiр айналып, Қырық күндей осы тамда тосқыл, – дейдi. Таймұс та бұл жауапқа мойындады, Қағира мойындатпай қоя алмады. Iшiнен достын қимай айтса дағы, Iздеген мағшұғы сол ойындағы. Таймұс пенен Қағира келдi тамға, Көрiнбей жасырынып бiр адамға. Там iшiне бекiнiп түнде келiп, Сыр бiлдiрiп, сездiрмей тiрi жанға. Таң атып уақыт жеттi мезгiлiнде, Патша тұрды уағдасымен өз жөнiнде. «Ертерек Мәликенi жөнелтем», – деп, Мұны ойлап тұрып едi көңiлiнде. Қызының сарайына келдi патша, Келiп қызының дидарын көрдi патша: – Алланың бұйрығымен жөнелтемiн, Жыламай киiн, балам, – дейдi патша. – Әй, әке, киiмiмдi кисем, – дейдi, Алланың бұйрығына көнсем, – дейдi. Бүгiн жақсы сапарға жүрмек болсам, Сұрайын бiр тiлектi берсең, – дейдi. Патша айтты қызына: – Балам, – дейдi, Не берсем де келедi шамам, – дейдi. Тiлейтiн тiлегiңнiң айтшы жөнiн, Берейiн тiлегiңдi тамам, – дейдi. – Құдайдың бұйрығына мен көнейiн, Үйiмнен рұқсат алып жөнелейiн. Рұқсат берсең, анамның қабiрiне «Йасин» оқып бағыштап мен келейiн. Зиратқа мен барайын жалғыз өзiм, Жақсы-жаман шыға ма лебiз сөзiм. Жылап-сықтап көңлiмдi басар едiм, Көрмесем сол уақытта жанның жүзiн. Сұраған мақсұт мирас, осы жайым, Тiлек алып көңiлдi хош қылайын. Көштiң алды жөнелiп шыға тұрсын, Соңынан өзiм барып қосылайын. Патша мұны ұнатып ұйғарады, Патшаның жарлығынан кiм қалады. Жұртымен амандастырып, көрiстiрiп, Ұзатып қызын үйден шығарады. Қызын үйден шығарды бiржолата, Амандасып көрiстi қыз бен ата. Жұртымен амандастырып, көрiстiрiп, Жiбердi анасының зиратына. Қыз да кеттi зиратқа жалғыз өзi, Осылай рұқсат қылды ханның өзi. Анасының басына «Йасин» оқып, Келмекшi болып кеттi аның өзi. Көш шығып шаһарынан жөнеледi, Шешесiнiң қабiрiне қыз келедi. Там iшiнде отырған екi жiгiт Таймұс пенен Қағираны қыз көредi. Таймұсты көрген жерден болды ғашық, Тағат қылып тұрмады көңлiн басып. Iшi-бауыры елжiреп оттай жанып, Не дерiн де бiле алмай тұрды сасып. Таймұс та Мәликенiң нұрын көрiп, Көрiстi қарсы келiп қадам басып. Ғашығы екеуiнiң бiрдей болып, Отырды қол ұстасып көңлi тасып. Мәлике сонда айтты Қағираға: – Бұл iстiң жөнi болды-ау ендi нешiк? Қағира айтты: – Қам жеме, Мәликежан, Бiр жөнiн берер маған Хақ Тағала. Қыз болып мен кетейiн орыныңа, Алла нәсiп әйласын жолығуға. Күнiнде осы тамға бiр қатынап, Уағда қыл қырық күн мұнда болуыңа. Қырық күн менi тосыңдар осы тамда, Тiрi болсам келермiн уағдамда. Күндiз барып пәтерден тамақ iшiп, Сыр бiлдiрмей жүрiңдер тiрi жанға. Қырық күнде келмей қалсам, мен өлгенiм, Дүниеде достым үшiн не көрмедiм. Қырық күннен бiр күн асса, қарайлама, Жөн болмас жолдан қалып бөгелгенiң. Осы сөзбен уағда қылады ендi, Жәрдем бер деп Алладан сұрады ендi. Мәликенiң киiмiн киiп алып, Қағира Мәликеше болады ендi. Қыз киiмiн киiп ап атқа мiндi, Ұзатқан қыздың түстi қалпына ендi. Қырық күнде келермiн деп уағдаласып, Жөнелдi достын тастап артына ендi. Таймұс пенен Мәлике тамда қалды, Досы үшiн жылап ендi қайғыланды. Қыздың көшi бөгелiп тосып тұрған, Бөгелмей сол бойымен көшке барды. Жөнелiп көшiменен бiрге кеттi, Бұл сырды жалғыз адам сезбей кеттi. Перденi ашып көрiнбей тiрi жанға, Бiрнеше күнде шаһарына әзер жеттi. Келiншек болып түстi Қағира онда, Алдынан хабар барды бұрын онда. Алдындағы «күйеудiң» қарындасы Бар қызы падишаның тағы да онда. Алдынан бұ қыз шықты жеңгесiнiң, Қисабы көп, не керек өңгесiнiң. Жүзiн көрiп Құдайға шүкiр қылды Өзi көркем Мәликедей теңдесiнiң. Енгiздi арнап салған сарайына, Көрген жан таң қалады шырайына. Iшiнен әлде қандай [болады деп, Қағира сиынады Құдайына]. Күйеуi [естiп мұны қамданады, Салтанатын түзетiп сәнденедi]. Үйде жатып алдырған [келiншегiн] Оңаша көремiн деп [ойға алады]. Қағира мұны естiп [бiледi] ендi, Арасында хабаршы жүредi ендi. [Жаңа түскен келiншек] арыз қылып, Атасынан бiр тiлек тiледi ендi. – [Алыс жолдан мен келдiм] жүдеп, – дейдi, Оның үшiн тiлеймiн тiлек, – дейдi. Бұ күнде [балаңызға] көрiнуге Қорғанады сескенiп жүрек, – дейдi. Тынығып өз-өзiме келсем екен, Бұрынғы шырайыма енсем екен. Бiр жетi күн тынығып [шырайланып], Мұнан кейiн балаңызды көрсем екен. Атасы келiн сөзiн қабыл қылды, – Тiлегiн алсын балам тағы, – дейдi. Жетi күн өтпей жүзiн көрмесiн, – деп, Падиша баласына әмiр қылды. Жетi күн тоқтады ендi хан баласы, Ханның жалғыз ардақты шаһзадасы. Жетi күн өткенiнше қыз-келiншек Жетi күн тынықпақшы – уағдасы. Жетi күн қыз-келiншек жатты бiрге, Оңаша зинатлаған алтынды үйде. Хан қызының қасында қырық қызы бар, Бұлар басқа жатады астыңғы үйде. Қағира бiрге жатты хан қызымен, Ханның қызы ай-шолпан жұлдызымен. Күнде бiр қыз айтады хикая сөз, Бұлайша уағдаласты қыздарменен. Бұл қыздар хикая айтар бiлгенiнше, Келiншектiң көңiлi сүйгенiнше. Күнде бiр қыз айтады хикая сөз, Талықсып ұйқы көзге келгенiнше. Кеңеспен таң атқаны бiлiнбейдi, Қағира сөз тыңдауға ерiнбейдi. Кеңеспен таңды-таңға ұластырып, Қыздардың көзi ұйқыға iлiнбейдi. Бұл ұйқы қалжыратты барша қызды, Қағирамен бiрге жатты патша қызы. Бiр күн түн көзi ұйқыға барған шақта, Жеңешең ыңғайлап жүр ханшаңызды. Оянып қыз сескенiп түрегелдi, – Әй, жеңеше, не тамаша мұның, – дейдi. Оның да кеудесiнде жаны жоқ па, Алған соң бiр ыңғайлап жiбермедi. – Сөзiмдi тыңда, – дейдi, – ханның қызы, Болатын жеңешеңнiң һәр мiнезi. Әуелi мұрат хасыл болып өтсiн, Айтылар содан кейiн мағынасы. Не керек, сөйтiп өттi мұрат хасыл, Отқа түсiп шыққан соң болат жасыл. Ендi бөтен күйеуге барар бет жоқ, Қалмады хан қызында ұят асыл. Бұ қыз бұрын күйеуге берiлмеген, Һеш адамға дидары көрiнбеген. Қыздың мүлкi бұзылып қалды ғапыл, Аң-таң болып отырды соққандай сең. Қыз сонда Қағирадан сөз сұрайды: – Неге маған айтпадың осы жайды. Сен менiң нақ сүйген жарым болсаң, Құда түсе елiме кiм барыпты? – Мен айтайын, сен ұғып тыңда, – дейдi, Сөзден бөтен көңiлiңдi бұрма, – дейдi. Патшаның жалғыз ұғлы – Қағирамын, Келтiрген атаң өзi мұнда, – дейдi. Патшаның қызы едiң ардақтаған, Айттырам деп елшi салды һәр тараптан. Атаң сенi күйеуге бермеймiн деп, Салдырған аулақ сарай арнап саған. Айттырмаған елшi жоқ тамам елден, Қанша патшазадалар саған келген. Атаң соның бiреуiн қабыл көрмей, Алланың бұйрығымен маған берген. Қырық күн бұрын жiбергем қалың малың, Мен емес пе Қағира сенiң жарың. Күйеу бармай қыз iздеп келе ме екен, Осыны ойламастан не қылғаның? Атаң маған келiн боп келсiн деген, Келген соң бiрiн-бiрi көрсiн деген. Бiрiн-бiрi ұнатып қабыл алса, Бұлайша ынтымаққа енсiн деген. Көрiнбей кетсiн деген тiрi жанға, Көрiнсе душар болар бiр дұшпанға. Ерсең жүр, ермесең ерiк өзiңде, Бұл басылған сүйекке бiздiң таңба. Атаңның өсиетi осы қылған, Себебi бұл: дұшпаннан шошынғаннан. Ендiгiсiн өзiң бiл не қылсаң да, Күнә жоқ iздеп келiп қосылғаннан. Маған ерсең, жүресiң түнде, – дейдi, Көрiспей бiз кетемiз елге, – дейдi. Қағираны көңiлi ұнатқан соң, Қыз дағы даярланды жүруге ендi. Екеуi асыл киiм киiп алды, Неше түрлi бұйымды жиып алды. Қыз шашын төбесiне түйiп алып, Екеуi екi арғымақ мiнiп алды. Бiр татса бес күн қарын ашпайтұғын Торсыққа бал-шекердi құйып алды. Шаһардан түнде шықты екi шаһизат, Тәуекел деп Аллаға сиынады. Тәуекел деп жөнелдi екi шаһизат, Мiнгенi екеуiнiң – арғымақ ат. Бұлар осы жөнiмен бара тұрсын, Сөйлейiн тағы артында бiр ауыз хат. Ұйқысы келгеннен соң қыздар жатты, Қанша мезгiл болғанын бiлмей қапты. Сәскелiкте патшаның уәзiрлерi Жоқтады шарбақтағы арғымақты. Қызметшiлер арғымақты жүрдi қарап, Қарады жан-жағынан шаһарды аралап. Қыз сарайының қақпасы ашық жатыр, Қарасып бұлар жүрдi тамашалап. [Қызметшiлер арғымақты iздеп жүрдi, Терезенiң тұсынан дүбiрлейдi. Бұлардың дүбiрлеген дыбыстары Үйдегi жатқан қыздарға бiлiнедi. Қыздар шықса, қақпасы ашық жатыр, Қарауылшылар һәр жерден тез қарап жүр. Ашық жатқан қақпаны көргеннен соң, Қайтадан үйге кiрдi сасып пақыр. Қыздар келдi ханшаның бөлмесiне, Ханшаға мұнан хабар бермесiн бе?! Жүгiрiп келсе, қыз бенен келiншек жоқ, Көп қыздар мұны келiп көрмесiн бе]. Қыздар барып қарауылшыға хабар бердi, Патша да бұл хабарды сезедi ендi. Бiр түнде ғайып болды қыз бен келiн, Патша iздеп қайдан тапсын мұны ендi?! Патшаның ғайып болды қыз, келiнi, Һешкiмге бiлiнбейдi мұның жөнi. Мен түгiл, патша iздеп таба алмайды, Қояйын соныменен мен де мұны. Келедi Қағирадан ендi кеңес, Бұлардың кеткен жөнiн адам бiлмес. Өнермен патша қызын алып қайтты, Хақ жандырған шырағы сөндiрiлмес. Қағира қызбен қашып жөнеледi, Бiр жөнелiп алған соң бөгелмедi. Қағира тура жөнiн бiлгеннен соң, Баяғы там түбiне келедi ендi. Зираттың бұлар келдi түбiне ендi, Ханның қызы һеш нәрсе бiлмей келдi. Алдында Таймұс пенен Мәлике тұр, Бұлардың iсiн Тәңiрiм жөндей бердi. Таймұс пенен Қағира көрiседi, Бiрiнiң-бiрi бетiнен өбiседi. Көрiсiп отырысып көңiл тынып, Сұрасып хал-жайларын бiлiседi. Сол күнi отыз тоғыз күн болған екен, Таң атса қырық күн уағда толған екен. Күндiз барып пәтерден тамақ iшiп, Түнiнде тамға қонып тұрған екен. Сол күнi Таймұс жылап отыр екен, Келмедi деп көңiлi қорқуда екен. Бұл уақытта Қағира жолығысты, Жүрмекке бiр күннен соң тұрған екен. Бiр-бiрiн есен көрiп амандасты, Хан қызына сыр айтып тамамдасты. Бұл төртеуiнiң көрiк-сипаттарын Қиыстырып сипаттап бiле алмас-ты. Отырып ақылдасты төрт асылзат, Төртеуiнiң мiнгенi – арғымақ ат. Тәуекел деп жөнелдi тағы түнде, Төртеуi де ханзада асыл әулад. Жолықты ғашық болып бiр-бiрiне, Өлшеулi жан болмайды бұл төртiне. Екеуi екi патшаның қызын алып, Қағира мен Таймұс келдi өз елiне. Патшаның айы-күнi туады ендi, Естiген жұрт қисапсыз қуанды ендi. Өзiнiң қол астының халқын жинап, Таң қалғандай ұлық той қылды ендi. Таймұсты Қағирамен жаздым мен де, Һәркiмнiң мақсұт болар көңiлiнде. Осындай мүддесi бар құрбыларым, Мұратқа жетiңiздер бәрiңiз де. Осылай бұл қиссаны жаздым тамам, Һәрқашан медет берсiн Хақ Тағалам. Қатасы болмайды емес, бар да шығар, Бұл тұста көңiл шiркiн борсаладың. Сөз жаздым бiр-екi ауыз аяғына, Риза боп екi жастың талабына. Мен әлiмше осылай сөз қосушы, Кеңесiп ақылдасып қаламыма. Падиша той қылады жиып халқын, Ауызбен айтып болмас оның қалпын. Бозбала, зердең болса осындай қыл, Iлгерiрек ұмытылып, iздеп талпын. Болмайды iздегенге табылмас iс, Iждағатың болмаса, үмiтiң кес. «Өнердi үйрен дағы жирен» деген, Не қылды Қағира мен мына Таймұс. Сөзiмнiң ендi аяғы болды тамам, Шаршамас ауыз бен тiл, қол мен қалам. Назымлап жаздым мұны мұхтасарлап, Түйiндi жазбаққа да келер шамам.

Once there was a king in Baghdad, Shorman the scholar spoke of him by heart. If it is harsh – it is on Shorman's neck, I have written it down as I have heard. The king was a just sultan ruling the people, No one would be offended by him among the crowd. Until he reached middle age, he had no children, This king grieved for a child. This grief weighed heavily on the king, The king's sorrow was shared by all the people. Between fifty and sixty years of age, The king's wife became pregnant. His wife was expecting, As far as I know, I have written this down. The entire city rejoiced, And many beggars were given alms. When the time of the lady's delivery came, The king's sorrow faded day by day. The king's wife gave birth to a son, What more can I say, let me not prolong it. On the day his wife gave birth to a son, The king's heart was filled with joy. The king's chief minister had no children, He too was walking around in sorrow. The minister's wife was also pregnant, God had destined it for her as well. At the hour when the lady gave birth, A child was born to her as well. Two children came into the world on the same day, "Let us raise them together," they said. The mothers breastfed each other's children, So that they would be friends. The king held a feast for his child, He slaughtered many animals without sparing. He named the minister's child Qaghira, And the king's child he named Taymus. They raised the children in the palace, Without letting them touch the wind or sun. The king's sorrowful heart Was filled with joy, and his grief was lifted. By the time the children were six or seven years old, They were raised in solitude in the palace. The child's full moon-like beauty dazzled, One glance would intoxicate the entire nation. The king's heart overflowed with joy, After such a child was born, it was a comfort. "I will relieve myself of the obligation of school," he said, And he taught him privately at home with a scholar. For five or six years, the child studied with the scholar, His son also studied with the minister. After completing twelve subjects, He also studied various sciences. The children completed their studies, Learning all kinds of skills. Swords, guns, and also clubs and spears, Whatever they learned, they did not hesitate. The children completed their education, They valued themselves among many soldiers. They rode horses and went out to the fields, Wherever their hearts desired, they would go. They would leave early and return late, One by one, they could not finish this tale. Thus, the two children went out together, Playing and laughing, never parting from each other. One day, two beggars were talking, As they were returning from their outing, they saw them. In front was Qaghira, behind was Taymus, Chasing a dog, they were having fun. Qaghira heard their words, Thus, the two poor souls were conversing. One said: "Who is this noble prince, He looks just like a king. Oh God, what a precious creation, Such a being can be born among humans?!" They exchanged words, Speaking as they understood. "Coming back from the fields, This is our king's son," they said. "Oh, dear, such a being can exist, Such a being can be born among humanity. Whether a fairy or an angel, or a human, God always determines their fate." The king of Shyn-Mashyn, Has built a magnificent flower garden. Oh dear, there could be no one equal to her, The daughter of the king, Malika. After Qaghira heard these words, He turned to Taymus. "Did you hear this?" he asked, "Let us find out who this is." Taymus said: "I do not know what they said, I have not heard what they spoke." Qaghira said: "Let us go closer, Let us give them a blessing." Qaghira's words pleased Taymus, "Alright, let us go," he ordered. Qaghira turned with Taymus to the two beggars. Now they stood close to them, And began to give blessings to the poor. After giving them a bow, Qaghira then asked the beggar. "Tell me," he said, "what wonderful thing you said, You were silent when we approached. You described a girl so beautifully, Did you hear or see anything?" The beggar concealed his words, Being cautious, he remained silent. Qaghira would not let go, He repeated what he had said. The beggar said: "I will give you my answer, You are not one to stop asking. You are both just young boys, May God grant you your wishes in this world. In the city of Shyn-Mashyn, there was a king, From the king, a girl named Malika was born. Anyone who sees Malika, Will not remain without falling in love with her. No one can resist the beauty of Malika, Malika is the desire of her homeland. Everyone who sees her falls in love, They do not care about worldly possessions. I too was one who fell in love, I would long for her from afar. I was also the son of a rich man, I would see her occasionally from a distance. I fell in love with Malika from afar, I could not get enough of her beauty. For Malika, I lost much of my wealth, I am also in sorrow, starving. I wandered out of the country for her, I have become a beggar for my soul. Shyn-Mashyn city is nine months away, Do not think of going there. They continued to speak, Now they were going back to their palace. They were alone in the house, discussing, Now they remembered Malika. They thought: let us see Malika, Let us find out what kind of person she is. Without upsetting the people, without gathering soldiers, Let us hide and go." They conspired to go, If God has written it in fate, they would go. One night, they hid and set out, To risk their lives for the girl. They set out, taking a chance, Embarking on a nine-month journey. "We will take her with skill," they said, They set out with this intention. [They set out, taking a chance, They accepted the hardships they would face. The distance was nine months between them, They barely reached after facing hardships.] Their parents were left behind, not knowing their whereabouts, They left without letting their people know. How could they find the lost children, They stood still, taking a chance. In short, they arrived in Shyn-Mashyn, Not being affected by the strange words. They agreed and rented a house, It would not be less than a year. They paid six hundred dinars for the house, "Whether little or much, we will stay here," they said. "If we leave early and return late, Do not ask us for advice," they said. "Prepare food for us in due time," they said, "Six hundred dinars is the price of your house," they said. "Even if we stay for a day, let this dinar be, May it be lawful for you without debt," they said. They paid six hundred dinars for the house, They did not look for the girl directly. Living without news, hoping to get a message, They wandered around the city every day. They could not find the girl’s house, Not even a rumor could they learn. Seeing their futile wandering, Qaghira was unhappy, Taymus could not bear to wander much. He could not see Malika, Not even a rumor could he learn. Grieving, Taymus lay in the house, He could not wander with Qaghira. Qaghira wandered alone around the city, He could not learn anything from the news. If he saw a lonely person, he would approach, He would speak to them closely. He did not ask, "Where is the girl’s house?" He was afraid to ask, his heart could not bear it. Thus, a year passed, He could not learn about Malika. One day, he stood in the street, Exhausted, he was out of breath. Without hearing a word from a living soul, Their hearts had grown cold. Three men rode up on horses, The horses and clothes were splendid. [They shouted and called out a word, They came to where Qaghira was wandering. They were closing the shops,] Whatever command they gave, they would respond. These three were the king's ministers, They would announce and declare the truth: "Do not trade for three days," they said, "Do not stay inside the shops," they said. Trade, disputes, and disorderly words Will not happen to anyone for three days. Malika will study for three days, The king has decreed this. For three days, the scholar will teach, Then he will send her off without delay. After saying this, they left, They closed the shops now. They went to a house and settled, Qaghira also came along. They dismounted and entered the house, Qaghira followed closely behind. Once they entered the house, they did not linger long, The three of them set off again. Qaghira did not meet this person, What business does he have with this person?! Standing far from the window, He peered inside the house. From afar, he peered through the window, Yet he could not stop himself. Inside the house, someone was walking with a turban, He saw and stood still in a hidden place. He thought: this must be the scholar, The scholar must be at home. He thought he would observe what was going on, The scholar must also be here. Thinking this, he stood firm, The time for the morning prayer had come. The turbaned scholar came out, He went to the mosque to call for prayer. The scholar went to the mosque to call for prayer, Qaghira was thinking about this situation. Before the scholar could perform ablution, He thought to drop some gold on the way. Thus, he took a chance, He placed two hundred gold coins on the path. Gold, silver, and white coins, He thought it would be a reason to meet. He went and stood in a hidden place, He was hiding, waiting for the right moment. At that moment, holding a pitcher, The scholar came out to perform ablution. The scholar came out then, the scholar's mother, She was in the state of Sufism. Wouldn't you have looked, If you saw the gold scattered on the road? The scholar's mother looked at the gold, Wondering from whom it had fallen. She placed her pitcher on the ground, And picked up one of the coins without hesitation. Qaghira saw all this, He knew that she was taking the gold. After the scholar's mother returned home, Qaghira hid and returned to his place. Qaghira came back to his apartment, He did not speak of what he had seen. Taymus did not ask him for words, He understood that he had learned something. That day, he lay in the house without going out, Taymus sat with him, not understanding anything. Taymus had much sorrow in his heart, Qaghira played, not letting his spirits down. The night passed, and dawn approached, He counted two hundred gold coins again. The scholar's mother went to the palace, To the hidden place she had visited yesterday. The time for the morning prayer came again, The scholar stood up to go to the mosque. At the time the scholar's mother was leaving, She placed two hundred gold coins on the path. The scholar's mother came straight to the gold, "What is going on with the gold on the road?" she said. "Every day, it must fall from someone, There must be some incident here," she said. She picked up one of the coins without hesitation, And put it in her pocket. Holding the pitcher she had used for ablution, She returned to her own house. After taking the gold, the scholar's mother entered her house, Qaghira hid and continued on. He returned to the apartment, playing and laughing, He did not speak of this matter. He sat with Taymus, laughing and playing, He did not mention anything, thinking of the end. If they did not meet, he would not let it slip, He would not tell Taymus, thinking of the end. After sunset, he lay down on his bed, Only one day remained now in his count. He counted another two hundred gold coins, Qaghira went again to the house he had visited yesterday. He came and hid in his place, His heart was set on meeting the scholar's mother. Qaghira knew that he would find a reason, The scholar's mother would be a reason for him. The time for the morning prayer came again, The scholar stood up to go to the mosque. At the time the scholar's mother was leaving, She placed two hundred gold coins on the path. The scholar's mother went out to perform ablution, She saw the gold lying on the road. "What is happening with the gold every day, There must be some meaning here." The scholar's mother picked up the gold, "Oh poor beggar, there is a sorrow here, There must be a beggar who cannot reach it, Oh poor thing, how can he meet me?!" "Whoever owns this gold, where are you, You are wandering without a plan. Scattering your wealth on the street, Oh poor one, what intention are you thinking? Whoever you are, show yourself to me," she said, "What is your sorrow? I want to know," she said. "If you are in need, I will deliver it to you, Speak your sorrow, poor one, come now." Qaghira heard this and stood up, At that moment, the scholar's mother saw him. No matter what, risking death, The scholar's mother came closer to him. She greeted him and came near, With hands folded, she bowed to him. Beautiful in appearance, all her manners were complete, The scholar's mother liked him and tested him. The scholar's mother asked Qaghira: "What kind of person has scattered gold on the road? What was your need, speak now, What incident happened to you, my dear?" Qaghira then spoke of his sorrow, Not leaving out a single word. He spoke of his love for Malika, Telling the whole story from beginning to end. He praised Taymus, saying, "I am his companion," He mentioned the words of the minister's proclamation. The scholar's mother said: "Oh beggar," she said, "Why are you wandering in vain?" she said. "I will tell you the matter in private, Come to my palace and enter," she said. Qaghira entered her private palace, He prayed to God. The scholar's mother looked at him without blinking, At Qaghira's beautiful face. In private, the scholar's mother asked him: "Tell me, what is your wish?" Qaghira said: "Oh scholar's mother, There is nothing else but this answer." "I will tell you, oh child, listen," she said, "Do not hope for Malika anymore," she said. "Tomorrow, without delay, they will marry her, So do not trouble yourself over her," she said. "Forty days ago, I sent her dowry, Am I not Qaghira, your husband?" "Will a groom come to seek the girl? Do not think of this without reason." "Your father has sent me to marry her, When she arrives, they will see each other. If they like each other, they will accept, Thus, they will unite in harmony." "Let no living soul see them, If they do, they will face a foe." "Whether you go or not, it is up to you, This is our mark on the sealed fate. This is your father's command, Because he fears the enemy." "Now you know what to do, There is no sin in coming together." "If you follow me, you will go at night," she said, "We will leave without seeing each other," she said. After Qaghira's heart was pleased, The girl also prepared to go. They both dressed in fine clothes, Gathering various ornaments. The girl tied her hair up, They both mounted two steeds. They filled a flask with honey and sugar, They set out at night from the city. Taking a chance, they prayed to God. Taking a chance, they set out, They rode on their steeds. Let them continue on this path, I will write one more letter behind. When the girls felt sleepy, they lay down, They did not know how much time had passed. In the morning, the king's ministers Checked the steeds in the courtyard. The servants looked at the steeds, They wandered around the city. The gate of the girl’s palace was wide open, They walked around, admiring it. [The servants searched for the steeds, They were bustling near the window. The noise of their bustling Was heard by the girls inside. When the girls came out, the gate was open, The guards were quickly looking everywhere. Seeing the open gate, They hurried back inside, frightened.] The girls went to inform the guard, The king also learned of this news. In one night, the girl and the bride disappeared, How could the king find them now?! The king's daughter and bride had vanished, No one knew what had happened. Not even I, the king could not find them, I will leave it at that. Now comes the counsel from Qaghira, No one knows the reason for their departure. With skill, Qaghira took the king's daughter, The light that God ignited will not be extinguished. Qaghira fled with the girl, Once he set out, he did not hesitate. Once Qaghira knew the way, He arrived at the bottom of the old house. They arrived at the bottom of the graveyard, The king's daughter came without knowing anything. In front stood Taymus and Malika, God arranged their affairs. Taymus and Qaghira saw each other, They kissed each other on the cheek. Meeting and sitting together, their hearts calmed, They inquired about each other's well-being. On that day, it had been thirty-nine days, When dawn broke, it was the fortieth day. During the day, they would eat from the apartment, At night, they would stay in the house. On that day, Taymus was crying, He was worried that Qaghira had not come. At that moment, Qaghira met him, He was preparing to leave the next day. They greeted each other, happy to see one another, Qaghira shared his secrets with the king's daughter. They could not describe the beauty of the four of them, They could not express their qualities. Sitting together, they discussed, four noble souls, All four of them rode on steeds. Taking a chance, they set out again at night, All four were noble princes. They met, falling in love with each other, There would be no measure for these four souls. Two of them took the daughters of two kings, Qaghira and Taymus returned to their homeland. The king's moon and sun were now rising, The people rejoiced endlessly. Gathering the people under his command, He held a grand celebration, as if in wonder. I have written about Taymus and Qaghira, It would be the desire of everyone. Such friends with similar wishes, May you all reach your goals. Thus, I have completed this tale, May God always grant assistance. There are mistakes, but they do exist, In this place, the heart may falter. I wrote a few words at the end, Pleased with the wishes of the two young ones. I am still one who adds words, I will consult and discuss. The king holds a celebration, gathering his people, It cannot be expressed in words how it is. Oh youth, if you have such a mind, Seek to remember, do not forget. What is sought will not be found without effort, If you do not strive, your hope will be cut off. "Learn the craft and do not be ashamed," What did Qaghira and this Taymus do? Now the end of my words has come, May the mouth and tongue, hand and pen not tire. I have written this concisely, I will also be able to write the conclusion.