Киік

О заманда бар екен жалғыз киiк, Тамам кәуiр аттанды тұзақ жиып. Тұзағына кәуiрдiң киiк түсiп, Кете алмады бұл киiк тартып үзiп. Құдайым, жеткiзбейсiң бiздi дүзге, Естiмеген сөз кетер құла дүзге. Киiк деген азғантай өлеңiм бар, Тыңласаңыз, айтайын оны сiзге. Киiктi алды ол кәуiр торын құрып, Аққа жығылды ол киiк мойын қойып. Киiк деген азғантай өлеңiм бар, Тыңлағанға айтамын құлақ қойып. Торын құрып ол кәуiр киiктi алды, Киiктi алып тұзағын жерге салды. Бауыздауға киiктi жатқызғанда, Мұстапа Мұхамбетiм жетiп барды. Кәуiрге Мұхамбетiм сәлем бердi: – Мұның жанын маған бер, кәуiр, – дедi. Әжетiңе жарамас арық киiк, Екi лақты бейшара мұңлық едi. Мұхамбет: – Көңiлi бұл киiктiң лағында, Қалды лағы бiр таудың бұлағында. Анасына азынап жылағаны, Аян болды Алланың құлағына. Кәуiр: – Тас алтын шыққан таудан теремiсiң, Менiң айтқан сөзiме еремiсiң? Сол киiк барғаннан келмей кетсе, Жаныңнан киiгiңдi беремiсiң? Мұхамбет: – Тас алтын шыққан тауға тередi-ақпын, Сенiң айтқан сөзiңе ередi-ақпын. Сол киiк барғаннан келмей кетсе, Жанымнан, жазған құл, төлер-ақпын. Айтады айт дегенiн хан тағына, Ақының шек келтiрмей тiл-жағына. Кепiл боп Мұхамбет жiберген соң, Зырылдап кеттi киiк лағына. Киiк баласы айтты: – Пайғамбар бiзден бұрын өттi дейдi, Пендесiне жол салып кеттi дейдi. Алақай, анам салды да жетiп келдi, Не болды саған, ана, – дептi дейдi. Киiк: – Бар едi кiшкентайдан көп күнайым, Көп даусым шығармай бiр жылайын. Жабаның отына жүргенiмде Түсiрдi тұзағына бiр Құдайым. Киiк баласы: – Бiз ақылы жоқпыз, кәрiп анам, Бiр сен емес, бәрiмiз өлдiк тамам. Кәуiрдiң тұяғына iлiнiпсiң, Сол кәуiр жiберерде не айтты саған? Киiк: – Сол кәуiр жiберерде үндемедi, Мұхамбет кепiл болған Мұстапа едi. Жерiнде мезгiл айтқан бармай кетсек, Сол кәуiр Мұстапаны ұстайды ендi. Кәуiр Мұхамбетке айтады: – Мiнгенi Пайғамбардың арғымақ сұр, Шытырманды аралай ұшады құр. Алдың ба азып iздеп, Мұхамбет, Кәне, киiк келгенi, кешiгiп тұр. Мұхамбет: – Мiнгенi Пайғамбардың арғымақ сұр, Шытырманды аралай ұшады құр. Ақшам мен намаздiгер арасында Киiк ендi келедi, аялдай тұр. Киiк баласы шешесiне: – Е, шеше, сен барғанға мен барармын, Артынан бiр күн қалмай тез барармын. Кәуiрдiң ол қайраулы қара пышақ, Сенен бұрын мен барып iлiнермiн. Шеше: – Е, балам, барма деймiн, сен өлерсiң, Шөп жесең тiсiң шыққан күн көрерсiң. Анаң жоқ, сүйенерге атаң да жоқ, Үшбу уақта зар қылып күңiренерсiң. Кәуiр айтты: – Жығылды Аққа киiк мойын қойып, Сенi жесем кетер ем бiр-ақ тойып. Кепiлдiгiңнен құтылдың-ау, Мұхамбет, Бiр киiгiм келедi үшеу болып. Мұхамбет: – Тас алтын тауға шықсам теремiн бе, Сенiң айтқан сөзiңе еремiн бе?! Үш киiк келедi деп қуанасың, Мен саған ол үшеуiн беремiн бе?! Киiк: – Айтамын айт дегенiң, Мұхамбетiм, Екi лағым, мен өлсем, қалар жетiм. Жетiмшiлiк басыңнан кешкен жоқ па, Хабар бола жүре көр, Мұхамбетiм. Мұхамбет: – Бiз хабаршы болайық, сiз барыңыз, Тоқтау салмай кәуiрге тез барыңыз. Жылай-сықтай бара көр, байғұс киiк, Жетер ме екен Аллаға тiлегiңiз. Киiктi кәуiр қуанғаннан қамап алды, Қамап алып мойнына белбеу салды. Киiктi бауыздағалы жатқанда Мұстапа Мұхамбетiм тағы барды. – Мiнгенi Пайғамбардың арғымақ сұр, Аралай шытырманды ұшады құр. Жiбершi бұл киiктi, кәуiр, деймiн, Сен өзiң намаз оқып, мұсылман бол. – Құс ұшып, бұлбұл деген қонар құмға, Құдай жеткiз деушi едiм осы жолға. Киiгiмдi жiберсем, ау, Мұхамбет, Мен де өзiңдей болармын мұсылман[ға]. Бұлбұл деген құс ұшып қонады, Саясынан сарқырап от жанады. Осындай мұсылман болған адам Бiздерден әжептәуiр сол болады. – Құс ұшып, бұлбұл деген қонар құмға, Құдай жеткiз деушi едiм осы жолға. Киiгiңдi жiбердiм, ау, Мұхамбет, Мен мұсылман болдым, әлхамдулилла. Пайғамбар бiзден бұрын өттi, – дейдi, Пендесiне жол салып кеттi, – дейдi. Киiгiңдi жiбердiм, ау, Мұхамбет, Барша мұрат басына жеттi, – дейдi.

In those times, there was a lone deer, All the infidels set traps. The deer fell into the trap of the infidel, This deer could not escape, pulling away. Oh my God, do not let us go to the plain, Words unheard will leave the ear of the plain. I have a little poem about the deer, If you listen, I will tell it to you. The infidel set a trap and caught the deer, The deer fell down, bowing its neck. I have a little poem about the deer, I will tell it to those who listen closely. Setting the trap, the infidel caught the deer, After catching the deer, he laid the trap on the ground. When it was time to slaughter the deer, Mustafa Muhammad arrived. To the infidel, my Muhammad greeted: – Give me this soul, infidel, – he said. A skinny deer is of no use to you, Two fawns were poor and miserable. Muhammad: – The heart of this deer is in sorrow, Its fawn remained by a spring of a mountain. Crying out to its mother, It was revealed to Allah's ear. Infidel: – Will you gather gold from the mountain of stone, Will you follow my words? If that deer does not return, Will you give me your deer? Muhammad: – I will gather gold from the mountain of stone, I will follow your words. If that deer does not return, I will pay for it with my soul, written servant. He says what he says to the throne of the khan, The poet does not hold back his tongue. After Muhammad gave his guarantee, The deer rushed away, its fawn in sorrow. The fawn said: – They say the Prophet passed before us, He paved the way for his servant. Oh joy, my mother came and arrived, What happened to you, mother, – it is said. Deer: – I had many sins since I was little, I will cry without making much noise. While I was walking in the fire of the trap, One God made me fall into its trap. Fawn: – We are without wisdom, old mother, Not just you, we all have died. You got caught in the infidel's hoof, What did that infidel say to you when he released you? Deer: – That infidel did not say anything when he released me, Muhammad was the guarantee, it was Mustafa. If we do not go at the appointed time, That infidel will catch Mustafa now. The infidel says to Muhammad: – The horse of the Prophet is a gray stallion, It flies through the thickets. Have you come to seek, Muhammad, Come on, the deer has come, it is late. Muhammad: – The horse of the Prophet is a gray stallion, It flies through the thickets. Between the evening and the afternoon prayer, The deer will come now, wait a moment. Fawn to its mother: – Oh mother, I will go where you went, I will go quickly without a day behind. That infidel's sharpened black knife, I will get caught before you. Mother: – Oh my child, I say do not go, you will die, If you eat grass, you will see the day. Your mother is not here, your father is not here to lean on, At this time, you will cry and moan. The infidel said: – The white deer bowed its neck and fell, If I eat you, I will be full just once. You have escaped from your guarantee, Muhammad, One deer is coming, it will be three. Muhammad: – If I gather gold from the mountain of stone, Will I follow your words?! You rejoice that three deer are coming, Will I give you all three?! Deer: – I say what you say, my Muhammad, If I die, my two fawns will remain. Have you not experienced the orphanhood, Keep it in mind, my Muhammad. Muhammad: – Let us be messengers, you go, Go quickly to the infidel without stopping. Crying and lamenting, go see, poor deer, Will your wish reach Allah? The infidel captured the deer out of joy, Captured it and put a belt around its neck. When he was about to slaughter the deer, Mustafa Muhammad came again. – The horse of the Prophet is a gray stallion, It flies through the thickets. Send this deer, infidel, I say, You yourself pray and be a Muslim. – The bird flies, the nightingale lands on the sand, I was asking God to guide me on this path. If I release my deer, oh Muhammad, I will also be like you, a Muslim. The nightingale is a bird that flies and lands, From its shade, the fire burns. Such a person who has become a Muslim Will be quite something among us. – The bird flies, the nightingale lands on the sand, I was asking God to guide me on this path. I released your deer, oh Muhammad, All my wishes have been fulfilled, – it is said.