Байғозы батыр

Хантауындағы бекінген Үсен-Серен деген қалмақ қонтайшысының шапқыншылары Арқадағы қазақ ауылдарының адамдарын байлап, малдарын айдап әкетіп, маза бермейді. Сонсоң Байғозы батыр мен Керей Жарылғап батыр Көкшетаудағы Абылайға барып, жағдайды айтыпты. – Хантауында қалмақтың күшті қарулы әскері жатыр. Оған тиісу үлкен соғысқа ұласады. Одан гөрі шағын қолмен қалмақтардың ордасын қамап алайық. Қолды дұшпанның көзіне түсірмей, соған кім бастап барады? – депті Абылай хан. – Көзге түсірмей мен бастап барамын, – дейді Байғозы. Абылай хан үш жүз кісілік қолымен Арқадан аттаныпты. Әскері бірінің артынан бірі түнде жүріп, күндіз жатады. Жарылғап батыр – әскердің алдында барлаушы. Байғозы батыр артында бақылаушы болып, қолды Хантауында бейқам отырған қалмақ ордасының үстінен түсіріпті. Абылай хан қалмақтың қолбасшысы қонтайшының үрейін ұшырып, айдап әкеткен адамдарын, малдарын қайырып, қонтайшы айыбына ханға қызын береді. Бұдан былай бір-біріне тиіспеуге бітім жасап қайтады. «Қазақтың ордасы Ұлытауға қалмақтар келді» деген хабар Байғозыға жетеді. 1743 жылы Байғозы батыр сауыт киімдерін киіп, қолына шашақты найзасын алып, жасақтарымен Ұлытауға аттанып, қалмақтарды жеңіп қайтқан. Ел арасында Байғозы батыр туралы: Тарақтыда Байғозы, Бұ да асқан ер еді. Ел шетіне жау келсе, Мен барайын дер еді! Байғозы батыр – қазақ халқының тарихындағы ірі тұлғаның бірі.

The troops of the Kalmyk khan Usen-Seren, who had fortified themselves in Hantau, were binding the people of the Kazakh villages in Arka and driving away their livestock, causing unrest. Then, the hero Baiqozy and the hero Kerei Zharilgap went to Abilai in Kokshetau to report the situation. – There is a strong armed army of Kalmyks in Hantau. Engaging them would lead to a major war. Instead, let’s surround the Kalmyk camp with a small force. Who will lead this without drawing the enemy's attention? – said Khan Abilai. – I will lead without drawing attention, – said Baiqozy. Khan Abilai set off from Arka with an army of three hundred men. The troops traveled at night, resting during the day. Zharilgap was the scout at the front of the army. Baiqozy acted as an observer at the back, and they descended upon the Kalmyk camp, which was complacently situated in Hantau. Khan Abilai frightened the Kalmyk commander, returned the captured people and livestock, and the khan offered his daughter to the khan as a sign of apology. They returned after making a peace treaty to not interfere with each other. The news that "the Kalmyks have come to the Kazakh camp in Ulytau" reached Baiqozy. In 1743, Baiqozy, dressed in armor and armed with a spear, set off for Ulytau with his troops and returned victorious over the Kalmyks. Among the people, there were verses about Baiqozy the hero: In Tarakty, there was Baiqozy, He was indeed a great hero. If an enemy comes to the edge of the land, I would say, "Let me go!" Baiqozy the hero is one of the prominent figures in the history of the Kazakh people.