Kazakh
Сүлеймен патша мен байғыз
Сүлеймен патша бір қатынын мейлінше жақсы көріп, соның не айтқанын орындайды екен. Бір күні сол қатыны Сүлейменге айтыпты: «Дүниедегі тамам құстардың сүйегінен сарай салып бер», – деп. Сонда патша қаршығаны шақырып алып, тамам құстарды жиюға бұйырыпты. Сонда қаршыға бұйрықты орнына келтіріп, құстарды тегіс жинағанда, бір-ақ кіп-кішкене құс – байғыз келмей қалыпты. Сонда патша қаһарланып, қаршығаны қайтадан жіберіпті: «Байғызды я тірі, я өлі алып кел!» – деп Қаршыға барып мәнісін айтқанда, байғыз жауап беріпті: «Мені патша неге шақырады, мендей кішкенені, мен неге керекпін, бірақ мен кішкене болсам да, ақылым көп», – депті. Сонда қаршыға айтыпты: «Әгер бармасаң, өлтірсем де алып кетемін», – депті. Сонан соң байғыз, амал таба алмай, келіпті. Сонда Сүлеймен патша ашуланып: «Әуелі шақырғанда неге келмедің?» – депті. Байғыз: «Үйде отырып ой ойладым», – депті. «Сен сондай кішкене құссың, не ойладың? – деп жауап сұрағанда, байғыз айтыпты: «Я, падшаһи, дүниеде өлі көп пе, тірі көп пе деп санап едім», – депті. Патша: «Қандай болып шықты?» – депті. Байғыз: «Қанша санасам да өлінің бірі артық болды», – депті. Патша: «Олай емес, маған тірі көп көрінеді», – депті. Сонда байғыз айтыпты: «Мен хисаптағанда ұйықтағандарды да өлі деп санадым, ояу жүріп құдайға құлшылық қылмағандарды ұйықтаушы деп білемін, сол себептен өлі көп шықты», – депті. Патша:
– Мұндай қулықпен құтылмайсың, мұны сенсіз де кітаптан білемін. Әгерде сен бірдемемен өзіңді ақтамасаң, қаршығаға жегіземін, – депті қаһарланып.
– Дат, патшам, мен тағы да қисап қылып едім, дүниеде еркек көп пе, ұрғашы көп пе деп, ұрғашының біреуі артық шықты, – депті. Патша:
– Не айтып тұрсың, еркектің көптігін әркім біледі, не санадың? – депті.
– Дат, патша, мен хисаптағанда ұрғашының тілін алып, қыл дегенін қылған еркекті ұрғашы деп санадым, сол үшін ұрғашының бірі артық болды, – деді.
Сонда тақ Сүлеймен ойланып отырып айтты дейді: «Сен рас айтасың, байғыз, мен сенің ойыңды білдім, мен қатынымның тілін алып, жазасыз сіздердің сүйектеріңнен сарай салып беруге ойлап едім», – деп. Патша қаршығаға бұйрық қылыпты:
«Құстарды босатып қоя бер, һәм оларға айт, байғызға алғыс айтсын, құтқарғаны үшін», – депті.