Қара өлең үлгілері
Айт десеңіз айтайын ән баяулы, Жарлы болар жігіттің жаны аяулы. Тіршілікте қалайық күліп-ойнап, Өтіп жалған барады күн санаулы.
Search Interface
Folklore Text Corpus
A research-first corpus interface built for annotation workflows, citation discipline, and cross-lingual reading
Corpus Records
Showing 20 of 2898 records
Қара өлең үлгілері
Қызыл тілім сөйлеші бұлбұлдайын, Заман өтіп барады жыл-жыл сайын. Қайратыңның барында қапы қалма, Жасытпай ма адамды құр уайым.
Қара өлең үлгілері
Қара өлең үлгілері
Сөйлейін сөйле десең, қалқам, қалап, Жарасқан торғын шашқа алтын тарақ. Мен-дағы әдейі аңсап келіп едім, Бас қосқан мұндай сәтті құтқа балап.
Қара өлең үлгілері
Келдім ғой ат терлетіп талай жерден, Адамға ештеңе емес алған-берген. Ол жалғанның қызығы бейіш дейді, Бұл жалғанның қызығы тірі көрген.
Қара өлең үлгілері
Басында жәрмеңкенің күнде жиын, Жел сөзді қиыстырса несі қиын. Өлең мен өнерімді бұлдайын ба, Көрсетіп отырғанда халқым сыйын.
Қара өлең үлгілері
Өзгеріп дүркін-дүркін ел де өтеді, Ауырса, дерт те адамды меңдетеді. Жиылып өңшең жақсы бас қосқанда, Жел сөзді сөйлеп берсем, нем кетеді.
Қара өлең үлгілері
Қазығұрттың етегі тас болады, Шын азамат үйіне бас болады. Көрінгенмен жылтырап сыртым бүтін, Ішім жанып, көзіме жас толады.
Қара өлең үлгілері
Баяғыда бай өткен, жарлы да өткен, Жиырма бес басымыздан қарғып өткен. Жайраңдашы, жігіттер, тіршілікте, Мақсатына ойлаған әркім жеткен.
Қара өлең үлгілері
Сұрасаң менің атым Қалқатаймын, Болсам да малға кедей, әнге баймын. Өкшесі қара етіктің қарыс сүйем, Болсам да өзім кедей, қыз таңдаймын.
Қара өлең үлгілері
Берейін әнге салып жамағатқа, Бұл өлең мұра болған азаматқа. Осында үлкен де отыр, кіші де отыр, Көрсем де артық болмас, саламат па?
Қара өлең үлгілері
Қалқатай, етің аппақ қояндайсың, Ән салсам, үй сыртынан оянбайсың. Бірге өскен кішкентайдан замандасым, Дәм тартып әлдекімге баяндайсың.
Қара өлең үлгілері
Су ағады арықтан шыр айналып, Өлмегенге мал бітер бір айналып. Оралыңның барында ойна да күл, Кім бар, кім жоқ көргенше жыл айналып.
Қара өлең үлгілері
Бұл тойды кім бастайды—қыздар бастар, Аяғын жүйрік аттай көсіп тастар. Құдалар той жасаған мырза болса, Бас-басына әншінің шапан тастар.
Қара өлең үлгілері
Той емес, тойдың аты—той топырақ, Өседі қия жерге жау жапырақ. Мырза болса құдағи, той жасасын, Шүберек бере көрме бір жапырақ.
Қара өлең үлгілері
Дүние ойлап тұрсам жалған екен, Күлмеген, ойнамаған арман екен. Аққумен аспандағы ән қосушы ем, Дауысым әнге келмей қалған екен.
Қара өлең үлгілері
Тай құлаша, дегенде, тай құлаша, Суда балық өлмей ме жар құласа. Көрмегелі көп айдың жүзі болды, Есен-аман жүрмісің, ай, құдаша?
Қара өлең үлгілері
Айт десеңіз айтайын айдай он бес, Асауынан үйреткен тайдай он бес. Тіршіліктің барында ойна да күл, Қайта айналып оралмас қайран он бес.
Қара өлең үлгілері
Бұл үйде құралай көз, қиғаш қастар, Ай нұрлы, алма мойын, сүмбіл шаштар. Құдайым жақсы күні кездестірді, Бас қосу құтты болсын, замандастар!
Қара өлең үлгілері
Қызды неге бұлай қып жаратасың, Қолаң шашын қайырып таратасың. Асау тайдай алшақтап жүрген басым, Қандай жанның қолына қаратасың.
Reference
Browse authority entries and aliases used in corpus metadata.
Articles
Articles and research findings
Dede Qorqud Epic Culture (Sample)
Short article sample inspired by UNESCO Dede Qorqud/Korkyt Ata page.
Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусы: ғылыми талдау және зерттеу мүмкіндіктері
Гуманитарлық саланы цифрландыруды көздейтін мемлекетіміздің негізгі бағдарына сәйкес соңғы жылдары мәтіндік базалар құруға деген талпыныс артуда. Бұл шын мәнінде әлемдік маңызы бар қазіргі тенденциялар қатарында танылады. Корпустық ізденістердің, атап айтқанда, табиғи тілді модельдеу, тілдік алгоритмдер түзу, мәтін өңдеудің қазіргі лингвистиканың басым бағытына айналуы шынайы қажеттіліктерден туындап отыр. Бұл мақалада «Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусын әзірлеудің мәтінді ғылыми талдау және зерттеуге беретін мүмкіндіктері қарастырылады. Жұмыстың негізгі бағыттары мәтіндерді жинақтау, цифрлық ортаға енгізу, морфологиялық және семантикалық таңбалау, конкорданс құру және тілдік бірліктерді статистикалық талдау әдістерін қамтиды. Зерттеудің ғылыми маңызы – қазақ фольклорын жаңа деңгейде зерделеуге, оның мәтіндік құрылымын заманауи әдіснама арқылы талдауға жол ашатын лингвистикалық корпус базасын қалыптастырудың теориялық негіздемесін ұсынып, тілдің бай қабаттарын ғылыми айналымға енгізуді көздеуінде. Негізгі нәтижелер ретінде қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпустық моделі екшеліп, тілдік деректерді кешенді талдау мүмкіндіктері көрсетіледі. Бұл жұмыс корпус лингвистикасының теориясы мен практикасын ұлттық фольклорға бейімдеу арқылы қазақ тіл білімінде жаңа зерттеу кеңістігін ашады. Жүргізілген зерттеу фольклор мәтіндерінің тілдік табиғатын жан-жақты сипаттап, қазақ фольклортану ғылымына әдіснамалық үлес қосады.
Қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолдану
Мақалада қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолданудың теориялық және әдістемелік негіздері қарастырылады. Құндылыққа бағдарланған білім беру тұлғаның рухани-адамгершілік, мәдени және әлеуметтік жауапкершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталатыны көрсетіледі. Зерттеуде қазақ тілінің ұлттық корпусы, А. Байтұрсынұлының қазақша-орысша параллель корпусы және фольклорлық мәтіндер корпусының материалдары негізінде ұлттық құндылықтарды білдіретін тілдік бірліктердің жиілігі мен қолданыс ерекшеліктері талданды. «Ар», «намыс», «сабыр», «мейірім», «жомарттық» сияқты концептілердің мәнмәтіндік сипаты KWIC әдісі арқылы анықталды. Нәтижесінде корпус деректеріне сүйене отырып, құндылықтық мазмұнды іріктеудің және оны оқу үдерісіне енгізудің үш сатылы моделі ұсынылды. Зерттеу корпусқа негізделген оқытудың қазақ тілін меңгертумен қатар білім алушылардың мәдени-аксиологиялық дүниетанымын дамытуға мүмкіндік беретінін дәлелдейді // «Тіл мен әдебиетті құндылық бағдарлы оқыту: тәжірибе, мәселелер және перспективалары» атты ғалымдар мен мұғалімдердің халықаралық ғылыми- практикалық конференциясы материалдарының жинағы. 2 томдық., 2-том. – Астана: Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2025..17-21 бб.
Project Overview
This corpus was developed to preserve, study, and teach Kazakh folklore in a digital environment