Қоңыр бұқа

Халық аңызында ерте уақытта бір ауылдың өзен жағасында жайылып жүрген бір қора сиырларын жау қуып кетеді. Сол сиырлардың арасында көк бұқа болады. Сол көк бұқа жанына ешкімді жолатпайтын сүзеген болады. Сондықтан да ішінде осы бұқа жүрген бір қора сиыр бойлай басқа малдардан бөлек жайылады екен. Бір күні жем іздеп ашыққан қасқырлар осы бір қора сиырға шабуыл жасайды. Көк бұқа қасқырлармен арпалысып, әзірге ауылдан кісілер келгенше бірде-бір сиырды қасқырларға жегізбей қорғайды. Міне, көк бұқа тынышсыздана бастайды да, басын қорқынышты көтеріп алып, ауыл жаққа қарап, ауаны иіскелейді. Өз үйірін еш уақытта ауылдан еш адам іздеп келмейтінін сезген көк бұқа үйірін туған ауылына алып келеді.

In the folk legend, long ago, a herd of cows grazing by the river in a village is chased away by enemies. Among those cows is a blue bull. This blue bull is very fierce and does not allow anyone near it. Therefore, the herd that includes this bull grazes separately from other animals. One day, hungry wolves attack this herd of cows in search of food. The blue bull fights off the wolves and, until the villagers arrive, protects every single cow from being taken by the wolves. As time passes, the blue bull begins to feel restless, raises its head in fear, looks towards the village, and sniffs the air. Sensing that no one from the village will ever come looking for its herd, the blue bull leads its herd back to its native village.