Мұңлы қыз (І нұсқа)

Бұрын бір жетім қыз болыпты. Бір күні таңғы алаң-елеңде біреудің тепкілеуімен қыз шырт ұйқыдан шошып ояныпты. Орнынан ұшып тұрып қараса, өгей шешесі екен. Қорқып, дірілдеп тұрған бишара қызға өшіге қараған өгей шешесі: – Жатамысың, мынаған толтырып бүлдірген теріп кел! – деп аяғымен қауға шелекті қызға қарай теуіп жіберіпті. Қыз шелекті алып тауға кетіпті. Қыздың әкесі көшетін болған соң, бір күн бұрын жоғалып кеткен екі сиырын іздеп кетіп, сол сиырларын тауып, ертемен үйіне келсе, әйелінің үйін жығып көліктерге артып-тартып жатқанының үстінен түседі. Келе сала көш қамымен болып көшті жүргізеді. Балалары көп болғандықтан әлгі қызын да жоқтамайды. Олар жаңа қонысқа қонып су әкелуге қамданғанда, шелектің біреуі жоқ болып шығады. Сонан өгей шешенің қылығын білетін қыз әкесі зар илеп жұртқа шабады. Ал қызы әлгі шелекті түс ауғанда әрең толтырып, аш қарын сүйретіліп үйіне келсе, күлі шашылып жұрты жатыпты. Қыз мұны көріп өгей шешенің қылығын ойлап, өз шешесін сағынып еңіреп жылап отырғанда, астындағы атын қара тер қып әкесі жетіп, аттан домалай түсіп қызын құшақтап, екеуі бірдей егіліп жылайды. Бір қауымнан кейін әкесі: «Жүр, балам, кетейік» дегенде, жетім қыз жылап тұрып: – Бармайыншы, әкем-ай, күн көрсетпейді шешем-ай! – деген екен. Бұны естіген елдің қызға жаны ашыпты.. Бір домбырашы осыдан «Мұңлы қыз» деген күй шығарыпты.

Once there was an orphan girl. One day, in the early morning light, she was startled awake by someone kicking her. When she jumped up to see who it was, it was her stepmother. The cruel stepmother looked at the trembling, frightened girl and said: – Are you still lying down? Go and fill this bucket with berries! – and kicked the bucket towards the girl. The girl took the bucket and went to the mountains. Since the girl's father was moving, he went out the day before to search for two cows that had gone missing and, after finding them, returned home in the morning only to find his wife loading their belongings onto carts. As soon as he arrived, he got busy with the preparations for the move. Because they had many children, he did not even think to look for the girl. When they settled in their new place and were preparing to fetch water, one of the buckets turned out to be missing. Knowing her stepmother's nature, the girl ran to her father, crying. As the girl barely filled the bucket by noon and dragged herself home with an empty stomach, she found her household in disarray. Seeing this, she thought of her stepmother's cruelty and, longing for her real mother, cried bitterly. Just then, her father arrived, drenched in sweat from his horse, jumped off, embraced his daughter, and they both wept together. After a while, her father said, “Come, my child, let’s go,” to which the orphan girl, still crying, replied: – I don’t want to go, father, my stepmother won’t let me see the sun! – she said. Hearing this, the people felt pity for the girl. A musician composed a tune called "The Melancholy Girl" from this story.