Қалажан қашқан

Ертеде біреудің Қалажан деген келіншегі болады. Қалажан көрікті, сымбатты болса керек. Ол тұрмысқа шыққаннан кейін қосағына көңілі толмай, ауыл арасының Кит деген жігітімен күйеуінен жасырын көңілдес болады. Қалажанның күйеуі үйде жоқта Кит келіп-кетіп жүріп, екеуінің көңілі одан әрмен жақындаса береді. Ақыры екеуі қашуға келісіп, келісімді күні Кит келсе, Қалажанның күйеуі тағы да жоқ екен дейді. Киттің жетектей келген атына Қалажан мініп, Кит өз атына мініп қашады. Екеуі ауылдан шыға бере үйге жеткен күйеуі қашып бара жатқан екеуін көреді де, есік алдындағы бақанды ала сап арттарынан қуады. Қашып бара жатқан жолдарында әжептәуір терең өзен бар екен. Егер өзеннен аман-есен өтіп кетсе, онда бұларды ұстай алмайды. Екеуі өзенге келеді де, тіреліп қалады. Не де болса өту керек болады. Қалажан атына қамшы басады да, өзенге түсіп кетеді. Аты малтып отырып аман-есен ар жаққа өтіп, артына қараса, Кит әлі тұр екен. «Қуғыншы кеп қалды, тез өт», – деп дауыстайды. Бірақ Кит өтуге батпайды. Өстіп тұрғанда қуғыншы келіп Китті ұстап алады. Жүрексіз Кит Қалажанның күйеуіне де күш көрсетіп, қарсыласа алмайды. Күйеуінен безіп, қолынан ұстап ере қашқаны Киттің әлсіздігін көрген Қалажан іштей күйіп, қайта өтіп келеді де, қолы байлаулы жатқан Китке қарап: «Абыройымды айрандай төгіп, жылы орнымды суытып ере қашқаным Кит пе десем, Ит екен ғой», – деп бетіне түкіріпті. Қалажанның күйеуі сыбызғышы екен, менсінбей қашқан әйеліне арнап осы күйді тартып, «Қалажан қашқан» атапты да: «Аңсағаның Кит болса, арам өлерсің, осыңмен-ақ кете бар», – ауылына қайтқан дейді.

Once upon a time, there was a woman named Kalazhan. Kalazhan was said to be beautiful and charming. After getting married, she was not satisfied with her husband and secretly became involved with a young man named Kit from the village. Whenever Kalazhan's husband was away, Kit would come and go, and their feelings for each other grew stronger. Eventually, they agreed to run away together, and on the agreed day, when Kit came, Kalazhan's husband was again not home. Kalazhan mounted the horse that Kit had brought, and Kit got on his own horse, and they fled. As they were leaving the village, Kalazhan's husband returned home and saw the two of them running away. He grabbed a stick from in front of the door and chased after them. On their escape route, there was a rather deep river. If they could cross the river safely, they would not be caught. When they reached the river, they hesitated. They had to cross, no matter what. Kalazhan spurred her horse and plunged into the river. The horse swam across safely, and when she looked back, she saw that Kit was still standing there. "The pursuer is coming, hurry up!" she shouted. But Kit did not dare to cross. While they were standing there, the pursuer caught up and seized Kit. The cowardly Kit could not even confront Kalazhan's husband. Seeing Kit's weakness as he fled from her husband, Kalazhan felt a burning anger inside her and came back to look at Kit, who was bound, and said: "Is it Kit that I ran away with, ruining my honor like spilled yogurt and leaving my warm place? It turns out to be a dog," and she spat in his face. Kalazhan's husband was a flute player, and he composed a tune for his fleeing wife, calling it "Kalazhan's Escape," and said: "If your desire is Kit, you will die in vain; just go with this," and he returned to the village.