Сабазым-ай

1917 жылдар уақ елі екі зәңгі ел болып, Дөрбілжін ауданына қарайды екен. Қату тауындағы Дәрбіті өзенінің бойындағы Кеңтүбек деген қойнауға біреулер апиын егіп кеткендігі байқалып, сол кездегі өкімет адамдары Шәуешектегі дутыңға мәлімдейді. Дутың: «сол өңірге жауапты мәнсаптыны ұстап әкеліңдер» деп бұйрық түсіреді. Ол уақ алты қасымның бірі Өтептің бес ұлының Қожаннан тараған Бөрібайдың немересі ел ауызына ілініп жүрген Жайырбай Ботақанұлы еді. Үкімет адамдары бұйрық бойынша Жайырбайды Шәуешекке апарып қамап тастайды. Бұл істен хабар тапқан мәмбет елінің үкірдайы Жалбағай, дөртуілдің үкірдайы Көксеген, мәметек қошқарбай елінің үкірдайы Еңселер ел жиып кеңес құрып, дутыңға арызданады. Жайырбайдың күнәсіз екеніне елден факт жияды. Сонымен бұған мойынсал болған дутың Жайырбайға ақ зоң шапан кигізіп, қасына жеті шерік ертіп жақын туысы Ергенбайды хатшылыққа тағайындап, төрт үкірдай елді аралатады. Жайырбайдың аталмыш қылмысын естіген жамағат оның ақ зоң шапанына «жазықсыз адам жазаланбасын» деп қолдарын қояды. Сонымен, ол ақталып аман қалады. Бәзғалам Жайырбайға арнап «Сабазым-ай» деген күйін шығарады.

In the years of 1917, the Uaq tribe was divided into two, and they were looking towards the Dörbілжін district. It was noticed that someone had planted opium in a place called Kentubek along the Darbiti River in the Katu Mountains, and the government officials at that time reported it to the duting in Shaueshek. The duting ordered, "Bring the responsible official from that region." At that time, one of the six kasims, the grandson of Boribai, who descended from Kozhan, was Jayirbay Botakanuly, who was well-known among the people. Following the order, the government officials took Jayirbay to Shaueshek and imprisoned him. Upon learning of this, the headman of the Mambet tribe, Zhalbagai, the headman of the Dörtuil tribe, Koksigen, and the headman of the Mamek Qoshqarbai tribe, Eñseler, gathered the people and held a council to complain to the duting. They collected facts from the people to prove Jayirbay's innocence. Thus, the duting, who was persuaded by this, dressed Jayirbay in a white zhong shapan, appointed his close relative Ergenbay as secretary, and sent him to visit the four headman tribes. Upon hearing about Jayirbay's alleged crime, the community placed their hands on his white zhong shapan, saying, "An innocent person should not be punished." As a result, he was acquitted and remained safe. Bäzgālam composed a tune called "Sabazym-ai" in honor of Jayirbay.