Қосбасқан (ІІ нұсқа)

Мүкей мен Жайыр жортуылда жүріп бір байдың қыз ұзату тойына қатынасып қалады. Олар өздерінің атын-жөнін құпия сақтап, отау үйінде болып жатқан жастардың сауығына кіреді. Олар жастар арасында біреулердің Мүкейдің «Телқоңыр» күйін бұзып шертіп отырғанын көреді де, оның домбырасын сұрап алып, «бұл күй менің білуімде былай еді», – деп шертіп береді. Құрбыларының қалауынша күйші жалғасты бір қауым күйлерді орындайды. Қыза түскен домбыра сауығының бұл салты үлкендердің де құлағына шалынып, той иесі оларды ауыл ақсақалдары отырған шаңыраққа шақыртып күй шерткізеді. Топ арасында отырған орта жастардан асқан бір тақыс саудагер сауда істеп жүріп Мүкей ауылдарына қонып кеткені есіне түсіп, Мүкейді таниды да: – Ой, інім, сен әлгі жортуылшы, күйші Мүкей екенсің ғой! Ауыл-аймағың аман ба? – деп суырыла амандасады. Мүкей шарасыздан саудагердің тануын мойындайды. Той иесі Мүкейді құрметтеп қонақ етеді. Ертеңінде аттанар алдында Мүкейге ел ақсақалдары ақыл айтып: – Алаштың өнерлі азаматы екенсің, мұныңа жұрт риза. Атыңды сырттай естушы едік, бүгін көзімізбен көрдік. Ал жортып жүріп жылқы қуатын өнерің де бар екен, мұныңа жанымыз қас. Екі аяғыңды егіз баспа, алдыңғы өнеріңді алға сүйре, соңғыңды су түбіне таста, – деп шапан кигізіп, ақ тілекпен аттандырыпты. Мүкей осыдан соң ел тілегін жөн көріп, жортуылын да қойыпты. Еліне оралғаннан кейін «Қос басқан» күйін жасапты.

Mukey and Zhayir, while on a journey, end up attending a wealthy man's wedding. They keep their names secret and enter the youth gathering taking place in the yurt. They see some of the young people playing Mukey's "Telqonyr" tune incorrectly, so he asks to borrow the dombra and plays it correctly, saying, "This is how I know this tune." At the request of their peers, the musician continues to perform several more tunes. The lively dombra music catches the attention of the elders, and the host invites them to the yurt where the village elders are sitting to play music. Among the group, a merchant who is older than the others remembers that Mukey had stayed overnight in their village and recognizes him: – Oh, my brother, you are that traveler and musician Mukey! Is your village well? – he greets him warmly. Mukey reluctantly acknowledges being recognized by the merchant. The host honors Mukey as a guest. The next day, before departing, the village elders advise Mukey: – You are a talented man of the people, and everyone is pleased with you. We have heard your name from afar, and today we have seen you with our own eyes. You also have the talent to chase horses while traveling, which we admire. Do not let your two feet stray; push your front talent forward and leave the last one behind, – they say, wrapping him in a cloak and sending him off with good wishes. After this, Mukey decides to heed the wishes of the people and gives up his journey. Upon returning to his homeland, he composes the tune "Qos Basqan."