Төрт жаяу күйі

Кешегі үкіметтен зорлық, жаулық көрген аласапыран заманда Алтайдан ауып босқан ел қайда тыныштық, қайда бостандық бар деп, Мори, Баркөл, Гансуға ағылған. Осындай босқан елдің соңынан қуған үкімет әскері жазықсыз елді қырғындап, қазақ көшінің соңын мал мен адамның сүйегіне толтырады. Осындай астаң-кестеңде он бір жігіт елден бөлініп кетіп, жаудан қуғын көреді. Басы ауған жаққа қашқан жігіттер, өздерінің елсіз құмды далаға шығып кеткенін бір-ақ біліп, аштық пен шөлден астындағы аттарын сойып жеп жаяу қалады. Ақыры күн сайын қатары азайып, Баркөл маңында отырған елдің үстіне төрт жігіт қана келеді. Төрттің бірі Ыбырайұлы Наумел екен, неше күн ел-жұртпен амандасып, сағыныш мауқын басқан соң, Наумел ертелі-кеш белгісіз әуенмен, қолына домбыра алып толғанып, ақыры «Төрт жаяу» күйін шығарған екен.

In the chaotic times of oppression and enmity from the government, the people who fled from Altai, searching for peace and freedom, flocked to Mori, Barkol, and Gansu. The government troops chasing after these fleeing people massacred the innocent, filling the rear of the Kazakh migration with the bones of livestock and humans. Amidst this turmoil, eleven young men separated from their people and faced persecution from the enemy. The young men, fleeing in the direction they could, soon realized they had ended up in a desolate sandy land without their homeland, and in their hunger and thirst, they resorted to slaughtering their horses and were left on foot. Eventually, as their numbers dwindled day by day, only four young men reached the people near Barkol. One of the four was Naumel Ibyrayuly, who, after greeting the people and quenching his longing for several days, took his dombra in hand and, day and night, pondered with an unknown melody, ultimately composing the piece "Four on Foot."