Сағыныш сазы

Шам шаһарында тұрғанда Әбу Насыр әл-Фараби бір жағынан шахтың бау-бақшасын күтіп-баптаса, екіншіден қолы бос кезінде өлең жазумен шұғылданыпты. Бақшадағы хауыз жанында бағдат кілемше үстінде, құс жастыққа шынтақтаған ол ой үстінде отырады. Мәуе ағаштарының бұтағына қонған бұлбұл құстар сайрап тұрады. Ол омырауына түскен салалы ақ сақалын сипап отырып, мына бір шумақтарды қағаз бетіне түсіріпті: Кеткенім жоқ, елім, сенен атақ, бақыт, тақ іздеп, Шықтым, жұртым, шалғай ғылым атты шам іздеп. Ақтадым мен ақ сүтіңді келгенімше шамамның, Ассам-дағы сексен жастан сәбиіңмін, балаңмын. Жүзім сынық, көңілсіз күйге түстім мен бүгін, Саған деген серпе алмаймын ынтызарлық түндігін. Айналайын атам қыпшақ, туған жерім, сағындым, Өз атыңа, үрметіңе қайда жүрсем табындым. Бұл жолдар әрі ғалым, әрі шайыр бабаның жасы сексеннен асқан шағындағы туған еліне деген сағыныш сазы болса керек.

While living in the city of Shama, Abu Nasr al-Farabi tended to the king's garden on one hand, and on the other hand, he engaged in writing poetry during his free time. By the pool in the garden, resting on a Baghdad carpet and leaning on a bird pillow, he sits deep in thought. Nightingales perched on the branches of the fruit trees sing melodiously. As he strokes his thick white beard that falls on his chest, he writes down the following verses: I have not left, my homeland, in search of fame, fortune, or a throne, I have come out, my people, in search of the light of knowledge. I have praised your pure milk as long as I could, Even though I am over eighty, I am still your infant, your child. My face is broken, I have fallen into a state of sorrow today, I cannot lift the veil of longing for you. Oh my dear Kipchak, my homeland, I miss you, Wherever I go, I have worshipped your name and honor. These lines reflect the longing of the scholar and poet for his homeland in the twilight of his life, beyond the age of eighty.