«Абылай аспаған сары бел» аталған жер (ІІ нұсқа)

Абылай хан қазақтың ханы болған, бір Ботақан дегенді тірі көрге салған. Қайтып үйіне келген, қатынына айтты: – Ботақанды көрге салып келдім, – дейді, – бұ Орта жүзден бізге үкім бұйырмаған екен. Қатыны айтты: – Шығарыңыз көрден. Абылай бір кісіні жіберді: – Көрден шықсын! – деп. Бұл кісі Ботақанға айтты: – Шықпаймын! – дейді. Жіберген кісісі Абылайға барды: – Шықпайды көрден, – дейді. Абылайдың өзі келді: – Иінінен тартып шық! – деп. Көрден бірі тартып шығарайын деп жатқанда, жүрегінің басынан тарс етіп жарылып кетті. Орта жүз намыстанды. Орта жүз намыстанған соң, Абылай ауып кетті қашып. Арғын, найман болып Абылайды қуды. Басы Қазыбек боп қуды, үш көшкенше қуды. Абылайдың қатыны айтты: – Абылай хан, дәнеме білдіңіз бе? – Не білейін? – Бізді қуды Қазыбек. Қазыбектің үш ойы бар, – дейді. – Қазыбек мені алса қайтер еді, әйтпесе сенің басыңды алса қайтер еді, әйтпесе асулы қара қазанды алса қайтер еді? Қара қазанды асулы тастап кетіпті. Көтінен Қазыбек келіпті, қазанның қасына келіп тұрыпты, найзаны шанышты. – А, жұрт, – дейді, – Абылай тек жаратқан кісі емес. Үйден шыққанда, үш ойым бар еді: «Абылайдың басын кессем, қайтамын!» деген ойым бар еді. «Болмаса Абылайдың қатынын алып қайтамын» деп едім. «Болмаса қара қазанын алып қайтамын» деп едім. Қазанды алды да қайтты. Сол қазанды Қазыбек өзі асты, онан соң Бекболат асты, онан соң Тіленші асты. Сонан соң Шама төре, Абылайдың қалмақ қатынының баласы қара нарға қалы кілем жауып: – Бабамның қазанын мен аламын, – деп Тіленшіге келіп түсті. Қазанын Шама алыпты.

Abilai Khan was the Khan of the Kazakhs, and he had buried a man named Botakan alive. When he returned home, he told his wife: – I have buried Botakan alive, – he said, – it turns out that we have not received a decree from the Middle Zhuz. His wife said: – Get him out of the grave. Abilai sent someone: – Let him come out of the grave! – he said. This person told Botakan: – Come out! – he said. Botakan replied: – I will not come out! The person he sent went back to Abilai: – He does not want to come out of the grave, – he said. Abilai himself came: – Pull him out by his shoulders! – he said. As they were trying to pull him out of the grave, his heart suddenly burst from his chest. The Middle Zhuz was outraged. After the Middle Zhuz was outraged, Abilai fled. The Argin and Naiman chased Abilai. The leader of the chase was Kazibek, and they pursued him for three camps. Abilai's wife said: – Abilai Khan, did you understand anything? – What should I understand? – Kazibek is chasing us. Kazibek has three thoughts, – she said. – What would happen if Kazibek took me, or if he took your head, or if he took the black cauldron that is hanging? The black cauldron was left hanging. Kazibek came from behind, stood next to the cauldron, and thrust his spear into it. – Oh, people, – he said, – Abilai is not just a created man. When I left the house, I had three thoughts: "If I cut off Abilai's head, I will return!" I thought, "Otherwise, I will take Abilai's wife." I thought, "Otherwise, I will take the black cauldron." He took the cauldron and returned. Kazibek himself ate from it, then Bekbolat ate from it, then Tilenchi ate from it. After that, Shama Tore, the son of Abilai's Kalmyk wife, came and laid a fine carpet on the black bull: – I will take my ancestor's cauldron, – he said, and came to Tilenchi. Shama took the cauldron.