Қазақша
Өтегеннің араша түсуі
Бірде Қыстаубай деген кедей адам Қоңырдағы дауын шештіру үшін Абылайға келеді. Абылай Қыстаубайды тыңдап болған соң:
– Бұл дауыңды шешсем, маған не бересің? – деп сұрайды.
Қыстаубай:
– Тақсыр, менің сіз алуға жарайтын нем бар дейсіз? – дейді.
Абылай:
– Сенің он төртке келген бойжеткен қызың бар. Сол қызыңды Ақбердіге бересің, ол елуге жаңа шықты, өзі бай, басының тазы жазылмай жүргені болмаса, қызыңа лайық, дұрыс адам емес пе? – дейді.
«Сонда бір дауды шешу үшін жап-жас баламды өзі кәрі, өзі таз Ақбердіге қор қылмайын, одан да Өтегеннен барып, араша-көмек сұрайын» деп ойлаған Қыстаубай Абылайға:
– Алдияр, үйге барып қабырғаммен кеңесіп көрейін, жауабын сосын беремін, – дейді де, өзі Өтеген батырдың ауылын іздеп жүріп кетеді.
Абылайдан үміті үзіліп, тауы шағылған Қыстаубай Өтегенге келіп, араша сұрайды. Абылай ханға бір ауыз айтып, араша түсуін, қызын Ақбердіге қимайтынын айтады.
Өтеген Қыстаубайды ертіп Абылай ханға келеді. Ат үстінде тұрып:
– Абылай, сен мына бейшараның Қоңырдағы дауын неге шешпей жібердің? Асты қорлама құстырады, елді қорлама састырады. Тыңдамасаң, тыңдаттырамын, ел қанаған сендей төрені айдап жүріп құрттырамын! – деп, ат басын бұрмастан жүріп кетіпті. Абылай тоқта десе де, тоқтамапты. Содан Абылай Қыстаубайдың дауын оның пайдасына шешкен екен.
Ағылшын
The Intercession of Ötegen
Once, a poor man named Qystaubai came to Abilai to resolve a dispute in Qongyr. After listening to Qystaubai, Abilai asked:
– If I resolve your dispute, what will you give me?
Qystaubai replied:
– Your Excellency, what do I have that you would want?
Abilai said:
– You have a daughter who has just turned fourteen. You will give her to Akberdi, who has just turned fifty; he is wealthy, and aside from his baldness, isn’t he a suitable and decent man for your daughter?
Thinking, "I won't let my young daughter be humiliated by the old, bald Akberdi just to resolve a dispute; I will go to Otegen and ask for help," Qystaubai said to Abilai:
– Allow me, I will go home and consult with my family, then I will give you my answer, – and he set off in search of Otegen Batyr.
Having lost hope in Abilai and feeling defeated, Qystaubai went to Otegen to ask for help. He told Otegen that he had spoken to Abilai and requested his intervention, expressing his unwillingness to give his daughter to Akberdi.
Otegen took Qystaubai with him to Abilai. While standing on horseback, he said:
– Abilai, why did you let this unfortunate man's dispute in Qongyr go unresolved? It humiliates the people and causes distress. If you don’t listen, I will make you listen; I will drive out the likes of you who oppress the people! – and without turning his horse, he rode away. Despite Abilai's request to stop, he did not. As a result, Abilai resolved Qystaubai's dispute in his favor.