Қазақша
Қалмақ, қалмақты ептеп алмақ...
Абылай хан, Өтеген батыр Ұлытаудың бөктерінде аң аулап жүріп, бір сайға келіп аз-кем аялдап, демалуға отырады. Қапысыз отырған хан мен батырдың үстіне жаудың қалың қолы кездейсоқ тап болып, екеуін қалмақтар байлап әкетеді. Қалмақтың ханы екеуін зынданға салып тастайды.
Өтеген мен Абылайдың қолға түскенін естіген Төле би батырларды бастап, 30 мың қалмақтың ордасын қамапты. Қалмақтың ханы Қалдан Церен зәре-құты қалмай қорқып: «Би ашуланбасын, сөйлесейік, келісейік», – деп кісісін жіберіпті.
Төле би ханның ордасына кіріп барып:
– Ей, қалмақтың ханы, жерімді алғаныңды кешіріп едім, малымды алғаныңды кешіріп едім. Енді батырым мен ханымды алғаныңды кешірмеспін! 30 мың қолмен өзім келдім, 30 мың қолмен Қойкелді келеді, 30 мың қолмен Наурызбай келеді, – дейді.
Сонда қалмақтың ханы бұрынғысынан да қатты сасып:
– Биеке, бір білместік болды, кешіріңіз, – деп кешірім сұрайды. Өтеген мен Абылай екеуін өзі барып зынданнан шығарып әкелген екен. Өтеген мен Абылай ойда жоқ жерде Төле биді көргенде таң қалып:
– Қалай келдіңіз? – деп сұрайды.
Сонда Төле би:
– Үндемеңдер, ханым, батырым! Қалмақ, қалмақты ептеп алмақ. Осылай етсек жабыла, қалмақтың өзі-ақ біздің жерден жоғалмақ, – деген екен. Сөйтіп, Төле бидің «Қалмақ, қалмақты ептеп алмақ» деген сөзі елге тарап кетіпті.
Ағылшын
Kalmak, kalmakty yeptap almaq...
Khan Abilai and Batyr Ötegen were hunting in the foothills of Ulytau when they came to a ravine, paused for a moment, and sat down to rest. While the unsuspecting khan and batyr were sitting, a large group of enemies unexpectedly stumbled upon them, and the Kalmyks captured both of them. The Khan of the Kalmyks threw them into a dungeon.
Hearing that Ötegen and Abilai had been captured, Bi Tole led the warriors and surrounded the camp of 30,000 Kalmyks. The Khan of the Kalmyks, Kaldan Tsere, terrified and panicked, sent a messenger saying, "Let’s talk, let’s negotiate, so that the Bi does not get angry."
Bi Tole entered the Khan's camp and said:
– O Khan of the Kalmyks, I forgave you for taking my land, I forgave you for taking my cattle. But I will not forgive you for taking my batyr and my khan! I came with 30,000 men, Koikeldi is coming with 30,000 men, Nauryzbay is coming with 30,000 men, – he declared.
At that, the Khan of the Kalmyks panicked even more than before and said:
– Bi, it was a misunderstanding, please forgive me. He himself went to bring Ötegen and Abilai out of the dungeon. When Ötegen and Abilai unexpectedly saw Bi Tole, they were astonished and asked:
– How did you come?
Then Bi Tole replied:
– Do not speak, my khan, my batyr! The Kalmyk will gradually be taken. If we do this together, the Kalmyks will vanish from our land, – he said. Thus, Bi Tole's words "The Kalmyk will gradually be taken" spread throughout the land.