Қубас

Жарандар, иманыңнан күдер үзбе, Айтайын осы мәселе ендi сiзге. Пайғамбар тақсыр Ғайса бiр күндерде Сейiл құра шығыпты мидай дүзге. Ұстасаң, пiтiрiн бер оразаңның, Шығарса пәк болса жаназаңның. Тақсыр Ғайса сейiлден келе жатса, Алдында қубас жатыр бiр адамның. Бөксесi жоқ, кеудесi жоқ қубас жатыр, Жарымы су, жарымы құм болып жатыр. Адамның басы екенiн бiлгеннен соң, Асасыменен көтердi Ғайса батыр. Сиынар ендi Ғайса, Әуел бiр деп, Қубасқа таң қалады әлдекiм деп. Құдайға мiнәжат қылып дұға қылды: «Тiл берiп, осы басқа сөйлестiр», – деп. Пайғамбар дұға қылып тiленiптi, Аспаннан құлағына дауыс келiптi. «Досым Ғайса қубасқа сөйлессiн», – деп, Жәбiрейiл перiштенi жiберiптi. – Қарының ашса Аллаға жыла, – дейдi, Тәубе жүрмес тоқтықта, сiрә, – дейдi. Құдай сүйер досы, тақсыр Ғайса, Қубастан қажетiңдi сұра, – дейдi. Ықыласымен сұраса, иман берер, Темiр үйге кiрсең де, Аллаң көрер. Тақсыр Ғайса, қубаспен ендi сөйлессең, Не сұрасаң, сөзiңе жауап берер. Қозғалды жан берген соң қубас ендi, Құдайым не көрсетсе, оған көндi. Жатқан қубасқа тiл келтiрiп, «Е, Құдай, тәубе» деп түрегелдi. Тiрiлдi жан берген соң қубас ендi, Құдайым не көрсетсе оған көндi. Алланың әмiрiмен жан берген соң, Түрегелiп Ғайсаға сәлем бердi. Ол бас айтты: – Ғайса, тыңла, – дедi, Халiмдi естiп масқара қылма, – дедi. Алланың сен де сүйер бiр досысың, Құдайдан менi тiлеп жыла, – дедi. Иә, Ғайса, өткен iске күйме, – дедi, Көрсең де жаман iстi бiлме, – дедi. Көзiм көрген iсiмдi мен айтайын, Сен [ендi] құлақ салып тыңла, – дедi. Ренжiмей күтiңiз Құдай iсiн, Кiм жаман болсын дейдi қылған iсiн. Қубасқа тiл бiткен соң сұрап Ғайса: – Иә, қубас, қатынбысың, еркекпiсiң? – Мен, Ғайса, қатын емес, еркек едiм, Тiрлiкте бiр кiсiдей жомарт едiм. Алланың әмiрiнен мұндай болдым, Шам шәрiн билеген падиша едiм. Шәрiм маған қарап тұрушы едi, Не деген жарлығыма көнушi едi. Жұртымды билеп тұрған заманымда Өзiмнен сондай жаман қорқушы едi. Төрт мың құлым бар едi қызметкер, Әрбiрiнiң қолында сұңқары бар. Шәрiмдi билеп тұрған заманымда Дәулетiм сондай едi, е, пайғамбар. Бар едi қызметкер құлым және төрт мың, Ешбiр қайғым жоқ едi сонда менiң. Мұнша тұрған дәулеттiң арқасында, Жан шықпас деп едiм ендi менiң. Төрт мың құлым бар едi, бәрi бiрдей зор, Құдайға iсi жақпаған болады қор. Он алты мың құлым бар едi сатып алған, Бәрiнiң арыстандай денесi зор. Әуелi мен жұрт биледiм падиша боп, Дiн күткен жаныңа һеш ғазабы жоқ. Дәулетiм, қайырым сондай үлкен едi, Ойладым қайырым [көп], ақыретте қор болман деп. Қайтейiн, қайтейiн, дүние боқ! Ғазапты көп тарттым күнәһар боп. Бар едi қызметкер құлым он алты мың, Өзге жұрт құлымның есебi жоқ. Ерiккенде мен шығып, аң аңдаушы едiм, Көрген дұшпандарға жау едiм. Ораза, намаз күтпеген жазасынан, Жетi тамұқ iшiнде ғазап көрдiм. Құлдарым ертеменен келушi едi, Алдымда қол қусырып тұрушы едi. Шам шәрiн билеген заманымда Айбатымнан бәрi тiтiреп тұрушы едi. Айтты Ғайса: – Бұйрық болып келдiм бүгiн, Шам шәрiн билеген падишасысың. Ақыреттiң ғазабын сен көрiпсiң, Сұраймын, көргенiңдi айтамысың? – Сұрасаң, көргенiмдi мен айтайын, Көргенiм бәрi ғазап, не айтайын?! Алланың сен де сүйер бiр досысың, Ғазаптан құтқара көр деп айтайын. Құдай жарлығынан тұрдым солай, Жұмжұма атым едi, е, тақсыр-ай! Шәрiмдi билеп едiм ол уақытта, Алланың әмiрiмен болдым мұндай. – Алланың әмiрiмен тұрдың, – дедi, Менiмен кеңесiңдi құрдың, – дедi. Жұмжұма, салтанатпен жұрт биледiң, Неше жыл падишалық құрдың? – дедi. – Алланың әмiрiмен тұрдым, – дедi, Сiзбенен кеңесiмдi құрдым, – дедi. Салтанатпен жұрт билеп тұрғанымда Төрт жүз жыл падишалық құрдым, – дедi. Алдыма пақыр, мүсәпiр көп келушi едi. Не нәрсе керек болса алушы едi. Айбатты, бетiм нұрлы падиша едiм, Бетiм көрген жамандар тоюшы едi. Тiрiлiкте, сондай-ақ, әдiл едiм, Сол халде он мың қатын алып едiм. Ораза, намаз күтпеген себебiм сол, Қайырым бар, ғазап көрмен ойлап едiм. Сол халде ажал жетiп өлiп едiм, Өлген соң жақсы түндi бiр көрмедiм. Аққу етiн жемеген байғұс басым, Жетi тамұқ iшiнде зар еңiредiм. Үш мың жыл қысым көрiп ғазап тарттым, Бiр өлiп, бiр тiрiлiп жанып жаттым. Басымды сүрiп тастағанда, Домаланып мында келiп құмға баттым. Ғайса айтты: – Дұға қылып, сен тiрiлдiң, Құлағыма сiңгендей кеңес қылдың. Қой, ендi, тiрiлiкте қылғаныңды, Жұмжұма, өлiм жайын қандай бiлдiң? – Мен сонда өлгеннен соң ғазап көрдiм, Ғазаптан қорыққанымнан бек сандалдым. Ақыреттiң ғазабын бұрын бiлсем, Әлiм келсе, шешемнен тумас едiм. Бiр күнi үйден шықтым сейiл құрып, Сейiлден үйге қайттым мойын бұрып. Үйiмнен бiр қатыным қарсы шықты, Он төрт күнде туған айдай болып. Үйден шыққан қатынымды анда көрiп, Қатыныма көңiл қойдым мойын бұрып. Қатыныммен қалжыңдасып отыр едiм, Бiр мүсәпiр үйiме келдi кiрiп. Айтушы едiм шариғат сөзiн естiп, Ешкiм келмес едi маған батып. Қатыныма көңiл түсiп отырғанда, Мен айттым мүсәпiрге «шығып кет» деп. Сол мүсәпiр үйiмнен шығып кеттi, Нәпсiм тiлеп, шариғат iсiн еттiм. Сонан шығып шариғат ғұсыл қылдым, Құдайым сонда бiр жаман дерт еттi. Сол монша iшiнде азан айттым, Жанымнан қорыққаннан айттым. Қиналдым «бiр пәлеге жолықтым» деп, Сонан соң басым ауырып үйге қайттым. Үйге қайтып келген соң, жұртым жидым, Өлермiн деп жанымды пiкiр қылдым. Шыбын жанға бiр хайла болар ма деп, Бақсы менен молданың бәрiн жидым. Сол халде көздiң жасын тыя алмадым, Мен сонда ауруым жайын бiле алмадым. Сонша бақсы, молданы жисам дағы, Ажалға ешбiр хайла қыла алмадым. Елiм-жұртым жиылып жылап келдi, «Халiң нешiк, тақсыр» [деп] сұрап келдi. Сонан соң ауруым қатты болды, Халiм кеттi, өлерiмдi бiлдiм, – дедi. Елек болмас зәлiм құлың, – дедi, Кiсi көрмей, жылдам ал жаным, – дедi. Жанымды Әзiрейiл алып кеттi, Күнәларым болмаса сонда, – дедi. Хан болмай, мүсәпiр болсам едi, Құдайға құлшылықты қылсам едi. Перiште жанымды қинап алған соң, Неге мұнда падиша болғам едi. Бар едi алты жүзi Әзiрейiлдiң, Әзiрейiлдiң суық жүзiн көре алмадым. «Алты жүзi бар не еткен жан едi», – деп, Қорқып, тақсыр Ғайса, қалтырадым. Алдында Әзiрейiлдiң бiр жүзi бар, Артында және нұрдан бiр жүзi бар. Оң жағының iшiнде бiр жүзi бар, Сол жағының iшiнде бiр жүзi бар. Астында және бiр жүзi бар, Үстiнде нұр сипатты бiр жүзi бар. Бұ дүниеге санадын бiр көрсетсе, Тiтiреп көрген жарандар әм өлер. Алдыңғы жүзiменен алады мүмiн жанын, Сол жүзiменен алады кәпiр жанын. Астындағы жүзiмен әмiр келсе, Алады жер астындағы перi жанын. Және бiр сөз айтайын құлақ сал деп, Үстiндегi жүзiнiң мәнiсi сол – Жаратқан бiр Алладан әмiр келсе, Жан берер едi перiштелер. Жұмжұма: – Көргенiмдi көрдiм, – дедi, Жан берген соң ғазабын бiлдiм, – дедi. Әзiрейiл перiште деген айбатты екен, Қасыма ашуланып жетiп келдi. «Екi қолын ұста» деп перiште айтты, «Екi аяғын ұста» деп бiреу айтты. «Жанына батқан соң үнi шығар, Тiлiн ұста», – деп тағы айтты. Қисабы жоқ көп едi малым, – дедiм, Он алты мың бар едi құлым, – дедiм. Арыздасып алайын, сөйлесейiн, Азырақ аял маған берсең, – дедiм. Жан шығарда қиналып көп жыладым, Бiр мысқылдай дем алсам тыя алмадым. Сонша құлменен, малменен бәрiн бердiм, Ажалға ешбiр хайла қыла алмадым. Күрзiменен сонда соқты «сөйлеме» деп, Қиналды шыбын жаным қайран болып. Құлың менен малың түгiл, дүние боқ, Дүниенiң еш нәрсе бiзге керегi жоқ. Күрзiменен соқты «сөйлеме» деп, «Оқыған ораза менен намазың жоқ». Дүниеде мен өзiм бекер жүрдiм, Жығылдым, жаным шошып қайтпан деп. Әзiрейiл күрзiмен ұрды қырық, Сүйектерiм омырылып, талқан болып. Жығыларға халiм келмей жатып алдым, Құдайға «құлыңмын» дедiм бiр-ақ. Iшiңе мың пышақ жардырғандай, Бiлегiңе мың пышақ салдырғандай. Мың қазан суға салып қайнатқандай, Жан шықпақ қиын екен сол айтқандай. Өлгеннен соң ел-жұртым көмдi, – дедi, Құдайым бiр пәленi бердi, – дедi. Ел-жұртым қырық адым кеткеннен соң, Екi кiсi қасыма келдi, – дедi. Екi кiсi тiрiлтiп алды дағы, Сондай қатты қысып сөз сұрады. «Жұмжұма, күнәң сенiң қанша? – дедi, Тезiрек жауап бер», – деп айтады. Сол жерде жауап бермек қиын екен, Жақсы-жаман iсiмдi бiлген екен. Туғаннан менiң қылған iсiм Хатқа жазып перiштелер алған екен. «Күнәларың қанша?» деп екеу айтты, «Иманың бар ма екен?» деп тағы да айтты. Екеуiне бiр жауап бере алмадым, Тiтiредiм, әмiрлерi сондай қатты. Шешеден қарғыс алдым азып қайтып, Ұят алдым әкеден жаман тауып. Тағы да перiште жетiп келдi, Сондай үлкен қап-қара, түсi суық. Сол келдi жоғарғы ернiн көкке тiреп, Қышқырды төменгi ернiн жерге тiреп. Ақырып, аузынан оты шығып, Көрген соң шошып шықты ет жүрек. Бәрiн де өз көзiмменен көрдiм, Ғазаптың қаттысына қайран қалдым. Бiр адам от iшiнде жанып жатса, «Кiм екен?» деп көзiмнiң қырын салдым. Санасам, жетi тамұқ болды, – дедi, Бәрiнiң де ғазабын көрдiм, – дедi. Әуелде Аужа деген тамұқ көрдiм, Ораза, намазсыздың орны едi. Екiншi, Шақыт деген тамұқ көрдiм, Ұрлық пенен зинақордың орнын көрдiм. Үшiншi, Нақбыр деген тамұқ көрдiм, Әке-шешесiн ренжiткеннiң орнын көрдiм. Төртiншi, Расыт деген тамұқ едi, Сыртынан ғайбатшылық айтқан кiсiнiң орны едi. Бесiншi, Лазит деген тамұқ едi, Бақсы мен жамандардың орны едi. Алтыншы, Катим деген тамұқ көрдiм, Ерiншек бейнамаздың орнын көрдiм. Жетiншi Жаһаннам деген тамұқ көрдiм, Санасыз кәпiрлердiң орнын көрдiм. Аралап сол дозақта бiраз жүрдiм, Отыз түрлi ғазапты адам көрдiм. Күңiренген бәрi халықтың жылағанда, Тұла бойым тiтiреп зар еңiредiм. Сол қубас ақыреттен ғазап көрдi, Құдайым Ғайсамен сөйлестiрдi. Дұға қылды Құдайының досы Ғайса, Және тағы сексен жыл өмiр сүрдi. Ақыреттiң ғғазабын көрiп бiлдi, Сексен жыл ұйықтамай тағат қылды. «Өмiр берсең де, падиша болман», – дедi, Өлгеннен соң ұжмаққа тура кiрдi. Күнiнде өлген де бар, туған да бар, Өзiңнен жақсы да бар, жаман да бар. Бұл сөзiм кiтап пенен Құранда бар, Үйреткен ұстат қылып молдамда бар.

Citizens, do not lose hope in your faith, Let me tell you about this matter now. One day, the Prophet Lord Jesus Went out for a stroll into the vast plain. If you hold it, give the end of your fast, If your funeral is pure, let it be released. As Lord Jesus was returning from the stroll, He saw a thin man lying in front of him. The thin man had no hips, no chest, He was half water, half sand. After realizing he was a human, Jesus the hero lifted him with his staff. Now, let Jesus pray, for he is the One, Someone will be amazed at the thin man. He prayed to God: "Grant him speech, let this head speak," he said. The Prophet prayed and asked, A voice came to his ear from the sky. "Let my friend Jesus speak to the thin man," Gabriel the angel was sent down. "If your stomach is empty, cry to God," he said, "Surely, there is no repentance in abundance," he said. God loves you, dear Lord Jesus, Ask what you need from the thin man," he said. If you ask sincerely, He will grant you faith, Even if you enter an iron house, your God will see. Now, if you speak with the thin man, Whatever you ask, he will answer your words. After receiving life, the thin man moved, He obeyed whatever God showed him. After being given life, the thin man stood up, He obeyed whatever God showed him. After God's command gave him life, He stood up and greeted Jesus. He said: "Jesus, listen," he said, "Do not humiliate me by hearing my condition," he said. You are also a beloved friend of God, Pray to God for me," he said. Yes, Jesus, do not be angry about the past," he said, "Even if you see a bad deed, do not know it," he said. Let me tell you what I have seen, Now listen carefully," he said. Do not be angry, wait for God's deed, Who would say that someone is bad for their deeds? After the thin man was given speech, Jesus asked: "Yes, thin man, are you a woman or a man?" "I am not a woman, Jesus, I was a man, In life, I was generous like a person. I became like this by God's command, I was a king ruling over the city of Sham. My people used to look at me, They would obey my decree. During the time I ruled my people, I was feared by many. I had four thousand servants, Each of them had a sword in hand. During the time I ruled my city, My wealth was such, O Prophet. I had servants and four thousand, I had no sorrow at that time. Because of such wealth, I thought my soul would never leave. I had four thousand servants, all equally strong, Those who did not please God would be in trouble. I had sixteen thousand servants bought, All of them had bodies as strong as lions. Initially, I ruled as a king, Your soul has no torment waiting for it. My wealth and kindness were so great, I thought I would not be in trouble in the afterlife. What can I say, what can I say, the world is filthy! I suffered greatly as a sinner. I had sixteen thousand servants, There was no account of my servants in other lands. When I was idle, I would go hunting, I was an enemy to those who saw me. Without fasting or praying, I suffered torment in seven hells. My servants would come early, They would stand before me with folded hands. During the time I ruled the city of Sham, Everyone trembled in fear of me. Jesus said: "I have come today by command, You are the king of the city of Sham. You have seen the torment of the afterlife, I ask you, will you tell what you have seen?" "If you ask, I will tell what I have seen, What I have seen is all torment, what can I say?! You are also a beloved friend of God, I will say, may you save me from torment. I stood like this by God's command, My name was Jumjum, O Lord! I ruled my city at that time, I became like this by God's command. "You stood by God's command," he said, "You held counsel with me," he said. "You ruled with grandeur, How many years did you reign?" he asked. "I stood by God's command," he said, "I held counsel with you," he said. "When I ruled with grandeur, I reigned for four hundred years," he said. Many poor and needy would come to me. Whatever they needed, they would take. I was a majestic king with a radiant face, Those who saw me would be satisfied. In life, I was also just, In that state, I took ten thousand wives. The reason I did not fast or pray was that, I thought there was kindness, I would not see torment. In that state, death came and I died, After death, I did not see a good night. The poor head that did not eat swan meat, I cried out in the seven hells. I suffered for three thousand years, Sometimes I died, sometimes I was revived. When my head was shaved, I rolled here and sank into the sand. Jesus said: "You were revived by prayer, You gave me counsel as if it was ingrained in your ears. Now, tell me about what you did in life, Jumjum, what did you know about death?" "I saw torment after I died, I was terrified by the torment. If I had known the torment of the afterlife earlier, If I had known, I would not have been born from my mother. One day, I went out for a stroll, I returned home from the stroll. A wife came out to meet me from my house, She was like the moon born in fourteen days. Seeing my wife as I left the house, I turned my attention to her. I was joking with my wife, When a poor man came into my house. I was saying the words of the sharia, No one would come to me boldly. While I was turning my attention to my wife, I told the poor man to "get out." That poor man left my house, My desire led me to act according to the sharia. Then I went out and performed the sharia ablution, At that moment, God gave me a terrible disease. In that bath, I called the azan, I called out of fear for my soul. I was troubled thinking, "I have encountered a calamity," Then I returned home with a headache. After returning home, my people gathered, Thinking I would die, I pondered my soul. I gathered all the shamans and clerics, Wondering if there would be a trick for my soul. In that state, I could not hold back my tears, I could not understand my illness at that time. Even though I gathered so many shamans and clerics, I could not find any trick against death. My people gathered and came crying, They asked, "How are you, Lord?" Then my illness became severe, I lost my condition, I knew I would die," he said. "Do not be a wretched slave, do not see anyone, Quickly take my soul," he said. The angel Azrael took my soul, If I had no sins then," he said. "If I were a beggar instead of a king, I would have worshipped God. After the angel tortured my soul, Why was I a king here? There were six hundred of Azrael, I could not see the cold face of Azrael. "What kind of person had six hundred," I thought, Frightened, Lord Jesus, I trembled. Before Azrael, there was one face, Behind it, there was another face of light. On the right side, there was one face, On the left side, there was one face. Underneath, there was another face, Above, there was a face of light. If one were to count this world, Everyone would tremble and die. With the front face, he could take a soul, With that face, he could take the soul of a disbeliever. With the face underneath, if a command comes, He takes the soul of the angel beneath the earth. Let me say one more thing, listen, The meaning of the face above is this - If a command comes from the One Creator, The angels would give their souls. Jumjum said: "I saw what I saw," he said, "After giving life, I knew the torment," he said. The angel Azrael was indeed majestic, He came to me angrily. "Hold both of his hands," said the angel, "Hold both of his feet," said someone else. "When the soul is pierced, it will make a sound, "Hold his tongue," he said again. I had countless possessions," I said, I had sixteen thousand servants," I said. Let me argue and speak, If you give me a little delay," I said. When the soul was leaving, I cried out in pain, I could not hold back even a little breath. I gave everything with so many servants and possessions, I could not find any trick against death. Then he struck me with a club, saying, "Do not speak," My soul was in pain, helplessly. Your servant and your possessions are worthless, Nothing in this world is of any use to us. He struck me with a club, saying, "Do not speak," "You have no fasting or prayer." In this world, I wandered in vain, I fell, my soul was terrified, do not let me return. Azrael struck me with the club forty times, My bones broke and were crushed. I could not fall, I held on, I said to God, "I am Your servant." It felt like a thousand knives were piercing inside you, Like a thousand knives were cutting into your wrist. Like a thousand cauldrons boiling in water, It is indeed difficult to leave the soul as they say. After I died, my people buried me," he said, "My God gave me a calamity," he said. After my people had gone forty steps, Two people came to me," he said. Two people revived me, They squeezed me tightly and asked for words. "Jumjum, how many of your sins?" they said, "Answer quickly," they said. It was difficult to answer there, They knew my good and bad deeds. From birth, my deeds were written down, The angels took them and wrote them down. "When are your sins?" they asked, "Do you have faith?" they asked again. I could not give a single answer to both, I trembled, their commands were so harsh. I received a curse from my mother, returning weak, I was ashamed to find something bad from my father. Again, an angel came to me, So large, black, and with a cold appearance. He came, pressing his upper lip to the sky, He pressed his lower lip to the ground. Roaring, fire came from his mouth, Seeing him, my heart trembled. I saw everything with my own eyes, I was astonished by the severity of the torment. If a person is burning in fire, I looked sideways, asking, "Who is it?" I counted, there were seven hells," he said, "I saw the torment of all of them," he said. First, I saw a hell called Aujah, It was the place for those without fasting or prayer. Second, I saw a hell called Shaqit, I saw the place for thieves and fornicators. Third, I saw a hell called Naqbur, I saw the place for those who hurt their parents. Fourth, I saw a hell called Rasit, It was the place for those who spoke ill behind others. Fifth, I saw a hell called Lazit, It was the place for shamans and wicked people. Sixth, I saw a hell called Katim, I saw the place for lazy non-prayers. Seventh, I saw a hell called Jahannam, I saw the place for senseless disbelievers. I wandered in that hell for a while, I saw thirty different torments. When all the people were wailing, My whole body trembled and I cried out. That thin man suffered torment in the afterlife, My God made him speak with Jesus. Jesus, the friend of God, prayed, And he lived for another eighty years. He saw the torment of the afterlife, For eighty years, he did not sleep, he worshipped. "If you give me life, do not make me a king," he said, After death, he entered paradise directly. Some die on the same day, some are born, There are those better than you, and those worse. This saying is in the book and in the Quran, It is taught by my teacher and is in my cleric.