Жәнібек би

Абылай жоңғар шапқыншыларымен соғысып жүргенде, он сегіз жасар Жәнібек қолды артынан қуа келеді. Келсе, қазақтар бытырап, аты барлыққан Абылайға шапқыншылар жақындап қалған екен. Жәнібек атынан түсіп, астындағы көк дөненін ханға көлденең тартады. – Қарағым-ай, өзің қайтесің? – дейді Абылай. – Сіз қолға түссеңіз, ел басшысыз қалар, мен қолға түссем, қазақтың бір әйелі ұл табар, – дейді жігіт. Абылай тың атқа мініп, қуғыншылардан құтылып кетеді. Бір қалмақ батырының атын аударып мініп, қоршаудан Жәнібек те аман шығады. – Бала, ат бергеніңнен сөз бергенің асты ғой, осы жолғы олжаның басы сенікі. Кәне, менен бір қалағаныңды алшы, – дейді хан Жәнібекті ұрыстан кейін тауып алып. Абылай екі айтқанда үндемей, үшінші айтқанда Жәнібек: – Тақсыр, бір басыма жетерлік дәулетім бар, оң тізеңізден орын берсеңіз болады, – дейді. – Батырға орын бер, мана не сұраса да бір тілегін берермін деген уәдем бар еді, – дейді Абылай оң жағында отырған биіне. Би бір айтқанға орнынан қозғала қоймай, екі айтқанда Жәнібекке ала көзімен қарап: – Әкең алдына қойған асты жөндеп іше алмайтын атаның аяғы еді. Саған хан қасында не бар, атқосшы болсаң да жетпей ме? – дейді. – Жақсының жанына арашашы болдың ба, жаманның малына қорғаншы болдың ба? Екі ауыз ескі сөз білдім деп, хан қасында отыруға сенің нең лайық? Хан екі айтса, қадір кетеді, қара екі айтса, ары кетеді. Бір құшақ қу ағаштан бір оқтық қайың шығады. Әкем жаман болса, сондай-ақ болар, былай тұр, – деп, биді қолынан ұстап тұрғызып жіберіп, ханның оң жағынан орын алады. Жігіт содан бастап белгілі батыр, билермен басқыншыларға қарсы қол бастап, жорықтарға қатысады, «Ер Жәнібек» атанады.

While Abilai was fighting against the Dzungar invaders, eighteen-year-old Zhanibek was chasing after him. When he arrived, he found the Kazakhs scattered, and the invaders were closing in on Abilai, who was on his horse. Zhanibek dismounted and presented his blue stallion to the khan. - My dear, what will you do? - asks Abilai. - If you are captured, the country will be without its leader; if I am captured, a Kazakh woman will give birth to a son, - replies the young man. Abilai mounts a fresh horse and escapes from the pursuers. Zhanibek also manages to break free from the encirclement by riding a horse taken from a Kalmyk warrior. - Boy, what you have given me is worth more than what you have said; this time, the spoils belong to you. Come on, take whatever you want from me, - says the khan after finding Zhanibek post-battle. Abilai asks twice without a response, and on the third time, Zhanibek says: - Your Majesty, I have enough wealth for myself; if you could grant me a place on your right thigh, that would be enough. - Give the warrior a place; I had promised that whatever he asked for, I would grant him, - says Abilai to the elder sitting on his right. The elder, not moving from his place at the first request, looks at Zhanibek with a sidelong glance at the second request: - Your father was like an old man who could not properly drink the food placed before him. What is there for you next to the khan? Even if you are a horse attendant, isn't that enough? - he says. - Did you become a protector of the bad or a savior of the good? What right do you have to sit next to the khan, just because you know a couple of old sayings? If the khan asks twice, his honor diminishes; if a commoner asks twice, his dignity is lost. From a bunch of dry wood, a single arrow will emerge. If my father is bad, so be it; stand aside, - he says, grabbing the elder by the hand and standing him up, then takes a place on the right side of the khan. From that moment on, the young man becomes a renowned warrior, leading troops against the invaders alongside the elders, and is known as "Er Zhanibek."