Қара өлең үлгілері
Көзіңнен айналайын ерке назым, Өмірдің кім біледі көбін, азын. Үлкендер өлең айт деп бұйырғанда Барынша шарықтап қал, аққу, қазым.
Search Interface
Folklore Text Corpus
A research-first corpus interface built for annotation workflows, citation discipline, and cross-lingual reading
Corpus Records
Showing 20 of 2898 records
Қара өлең үлгілері
Атадан өлең мұра демей ме екен, Ақындар бірін-бірі жебейді екен. Өлеңді бір-екі ауыз біз бастадық, Қос қалқа, енді бізге не дейді екен?
Қара өлең үлгілері
Өлеңді айт дегенде қозғайтұғын, Жүйріктен шабан шауып озбайтұғын. Өлеңді айт дегенде қоя берер Шын шешен тіл мен жағы тозбайтұғын.
Қара өлең үлгілері
Өлеңді айт дегенде ағындаймын, Жүйріктің топтан озар шағындаймын. Айтамын көпшіліктің құрметіне, Ешкімге өлең айтып жағынбаймын.
Қара өлең үлгілері
Өлең айт, қызыл тілім, жан барында, Қалайын мен де сөйлеп сен барыңда. Құрбылар, ойын-тойда ойна да күл, Жасымыз ойнап-күлер дер шағында.
Қара өлең үлгілері
Адамды біл сенімді ақтауынан, Үзілер жаман жүген жақтауынан. Қалам деп өлең таппай қорықпаймын, Жаныңа қорқам сөздің батпауынан.
Қара өлең үлгілері
Өлеңді айтып едім он жасымнан, Жақсының көңілі жұмсақ қорғасыннан. Байлықтан айырсаң да, ешқашан да Тағдырым, айырма дос-жолдасымнан.
Қара өлең үлгілері
Қыратқа суаты жоқ ел қонбайды, Асқынған ауруға ем қонбайды. Жиналып құрбы-құрдас қолқаласа, Өлеңді өрбітпесек, жөн болмайды.
Қара өлең үлгілері
Кеш болса күн ұялап, шам келеді, Соңынан жүйрік аттың шаң келеді. Өлеңді айт дегенде бәлсінетін, Кей жаман менменсіген паң келеді.
Қара өлең үлгілері
Ұнайды қалқатайдың әні маған, Бермейді тұрып орын танымаған. Сыйлы елдің сыйласқандай баласы едік, Айтайын не деп өлең, жаным, саған.
Қара өлең үлгілері
Бастай бер өлеңіңді, мен десеңіз, Екеуміз талай тойда кездесеміз. Кимей-ақ ішігімді жетіп барам Шынымен қасыңызға кел десеңіз.
Қара өлең үлгілері
Арқаның көз тартады жасыл белі, Жүйріктің қызса шығар ащы тері. Қарсы ұшпай қаршығадай қанат қағып, Қайда жүр ақын жігіт, шақыр бері.
Қара өлең үлгілері
Тұлпарда арықтаған жал болар ма, Шын ақын өлең таппай дал болар ма? Өлеңді айт дегенде қоя бермей, Көңілің—қора, өлеңің—мал болар ма?
Қара өлең үлгілері
Тойына екі жастың кеп отырмыз, Жоқ болса бізге әріптес, неге отырмыз. Игайға ақындықпен баспасақ та, «Ұят қой өлең айтпау» деп отырмыз.
Қара өлең үлгілері
Өлеңді мен айтпаймын етіп ермек, Айтамын жабыққанның көңілін демдеп. Жігіттер, жастық шақта ойна да күл, Жас жетсе, келмей қоймас ажал-жендет.
Қара өлең үлгілері
Ат жақсы қамшылатпай жорғалаған, Ақын ба өлең айтпай қорғалаған. Түскенде сен есіме, қимас қалқа, Көз жасым нөсер болды сорғалаған.
Қара өлең үлгілері
Бастайын, баста десең, өлеңімді, Арман не қыздан көрсем көрерімді. Дауылын қара өлеңнің соқтырайын, Қайтейін сізден аяп өнерімді.
Қара өлең үлгілері
Болады өлең басы бірден сабақ, Алдында үлкендердің жезден табақ. Аузын ала қаптың ашқандай ғып Өлеңді жіберемін жүндей сабап.
Қара өлең үлгілері
Басы еді өлеңімнің айым-қайым, Бітеді саздау жерге тал мен қайың. Кез болған қиуада ақын бикеш, Біздермен айтысуға бар ма жайың?
Қара өлең үлгілері
Той десе тастап келем бар ісімді, Іздеймін тойдан ескі танысымды. Көңілім өзің жаққа ала қашар, Естісем күндік жерден дауысыңды.
Reference
Browse authority entries and aliases used in corpus metadata.
Articles
Articles and research findings
Dede Qorqud Epic Culture (Sample)
Short article sample inspired by UNESCO Dede Qorqud/Korkyt Ata page.
Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусы: ғылыми талдау және зерттеу мүмкіндіктері
Гуманитарлық саланы цифрландыруды көздейтін мемлекетіміздің негізгі бағдарына сәйкес соңғы жылдары мәтіндік базалар құруға деген талпыныс артуда. Бұл шын мәнінде әлемдік маңызы бар қазіргі тенденциялар қатарында танылады. Корпустық ізденістердің, атап айтқанда, табиғи тілді модельдеу, тілдік алгоритмдер түзу, мәтін өңдеудің қазіргі лингвистиканың басым бағытына айналуы шынайы қажеттіліктерден туындап отыр. Бұл мақалада «Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусын әзірлеудің мәтінді ғылыми талдау және зерттеуге беретін мүмкіндіктері қарастырылады. Жұмыстың негізгі бағыттары мәтіндерді жинақтау, цифрлық ортаға енгізу, морфологиялық және семантикалық таңбалау, конкорданс құру және тілдік бірліктерді статистикалық талдау әдістерін қамтиды. Зерттеудің ғылыми маңызы – қазақ фольклорын жаңа деңгейде зерделеуге, оның мәтіндік құрылымын заманауи әдіснама арқылы талдауға жол ашатын лингвистикалық корпус базасын қалыптастырудың теориялық негіздемесін ұсынып, тілдің бай қабаттарын ғылыми айналымға енгізуді көздеуінде. Негізгі нәтижелер ретінде қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпустық моделі екшеліп, тілдік деректерді кешенді талдау мүмкіндіктері көрсетіледі. Бұл жұмыс корпус лингвистикасының теориясы мен практикасын ұлттық фольклорға бейімдеу арқылы қазақ тіл білімінде жаңа зерттеу кеңістігін ашады. Жүргізілген зерттеу фольклор мәтіндерінің тілдік табиғатын жан-жақты сипаттап, қазақ фольклортану ғылымына әдіснамалық үлес қосады.
Қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолдану
Мақалада қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолданудың теориялық және әдістемелік негіздері қарастырылады. Құндылыққа бағдарланған білім беру тұлғаның рухани-адамгершілік, мәдени және әлеуметтік жауапкершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталатыны көрсетіледі. Зерттеуде қазақ тілінің ұлттық корпусы, А. Байтұрсынұлының қазақша-орысша параллель корпусы және фольклорлық мәтіндер корпусының материалдары негізінде ұлттық құндылықтарды білдіретін тілдік бірліктердің жиілігі мен қолданыс ерекшеліктері талданды. «Ар», «намыс», «сабыр», «мейірім», «жомарттық» сияқты концептілердің мәнмәтіндік сипаты KWIC әдісі арқылы анықталды. Нәтижесінде корпус деректеріне сүйене отырып, құндылықтық мазмұнды іріктеудің және оны оқу үдерісіне енгізудің үш сатылы моделі ұсынылды. Зерттеу корпусқа негізделген оқытудың қазақ тілін меңгертумен қатар білім алушылардың мәдени-аксиологиялық дүниетанымын дамытуға мүмкіндік беретінін дәлелдейді // «Тіл мен әдебиетті құндылық бағдарлы оқыту: тәжірибе, мәселелер және перспективалары» атты ғалымдар мен мұғалімдердің халықаралық ғылыми- практикалық конференциясы материалдарының жинағы. 2 томдық., 2-том. – Астана: Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2025..17-21 бб.
Project Overview
This corpus was developed to preserve, study, and teach Kazakh folklore in a digital environment