Қара өлең үлгілері
Татымас алтыныма жезің деймін, Айта алар қара өлеңді өзімдей кім. Өлеңді айтар болсаң бүгін айтқын, Күнде өстіп келе бермес кезің деймін.
Search Interface
Folklore Text Corpus
A research-first corpus interface built for annotation workflows, citation discipline, and cross-lingual reading
Corpus Records
Showing 20 of 2898 records
Қара өлең үлгілері
Тыпыршып жер тарпыған қаракердей, Ән десе аяймын ба сала бермей. Келеді жастар жиын, тойға неге, Өлеңнің дәу перісін ала келмей.
Қара өлең үлгілері
Қарағым, айналайын сықылыңнан, Сияқты қысыр жылан мықыныңнан. Өлеңді айт дегенде қоя берші, Ақындық үзілмеген тұқымыңнан.
Қара өлең үлгілері
Қара екен қарағайдың қаршығасы, Аузымнан балдай сөзім тамшылашы. Сыртыңнан даңқыңды естіп келдім іздеп, Жел сөзді бір-екі ауыз қамшылашы.
Қара өлең үлгілері
Отырдың жаңа келіп тұсымызға, Алдырдың неше қоян құсыңызға? Өлеңге еш жарымай жүргенімде Кез келді айтысуға осы мырза.
Қара өлең үлгілері
Өлеңім көлдей ме екен, селдей ме екен. Ол қостап, мен бастасам, ермей ме екен. Алыстан ат арылтып келгенімде Жанынан құдаша орын бермей ме екен?
Қара өлең үлгілері
Кигенім аяғыма саптама етік, Өзіңді өлең айтам мақтан етіп. Аулыңа сен шақырсаң, мен барар ем, Арада тау тұрса да аттап өтіп.
Қара өлең үлгілері
Болмайды тұнде ұшса да үкі батыр, Қайда әлгі ақын жігіт, бері шақыр. Қыз жаққа шақыртпай-ақ, келмей ме өзі, Шөп алмас қой аузынан шығар пақыр.
Қара өлең үлгілері
Әдейі мені мұнда шақырғызды, Өлеңнің сары қымызын сапырғызды. Қайда отыр әріптесім, әпкел бері, Көре алмай отырмын ғой ақын қызды.
Қара өлең үлгілері
Мылтыққа киік көрмей оқ салмаймын, Болмай ма жай тұрса да шоқпар да айбын. Алдыма айтар кісі кез келгенде Өрбітпей өлеңімді тоқталмаймын.
Қара өлең үлгілері
Кигенім аяғыма кебіс еді, Айғырмен қасқа байтал тебіседі. Қалауын көңілімнің паш еткендей Өлеңім өлеңіңмен өбіседі.
Қара өлең үлгілері
Ертеден ауылым жайлар теріскейді, Күнің де түс ауған соң еңістейді. Халқымның өлең ортақ қазынасы, Кім оны ортаға сап бөліспейді.
Қара өлең үлгілері
Көк атқа жектім шана күймелеген, Шылия шылғи қайыс түймелеген. Жел сөздің бір-екі ауыз арқасында Қасыма құрбы-құрдас үймелеген.
Қара өлең үлгілері
Келмейді өлең айтқым жылдағыдай, Асылдың көңілім толмас жұрнағына-ай. Өлеңді осы арада айтпас едім, Қолқалап көпшіліктің тұрғанын-ай.
Қара өлең үлгілері
Өлеңді кел айтайық жылдағыдай, Мылтықтың бөксең сұлу құндағындай. Өзіңді әр мақтауға сиғызайын, Көпшілік «рас-ау» деп тыңдағандай.
Қара өлең үлгілері
Өлеңді айт дегенде айтқан қызық, Болмайды өлең айтқан кісі бұзық. Сөз жетпес сенің сұлу сымбатыңа, Қаншама жырласам да жіпке тізіп.
Қара өлең үлгілері
Көз тартқан өлең бір гүл бақша-баудан, Сылдырап өлең-бұлақ аққан таудан. Сол өлең бұрымыңдай өрілмесе, Түңілем саудагердей біткен саудам.
Қара өлең үлгілері
Өлеңді айт дегенде іркілмеймін, Жүніндей ақ үкінің үлпілдеймін. Осындай айтар жерім кез келгенде, Азырақ желмей, шаппай бүлкілдейін.
Қара өлең үлгілері
Өлеңге сен жетік пе, мен жетік пе, Қарайлас бүтін болсаң кем-кетікке. Алдыңда асып-тасып түпті ойламай, Соңында таппай жүрме емге түк те.
Қара өлең үлгілері
Ойлап айт, не айтсаң да, өлең қымбат, Неге жұрт арзан болса отыр тыңдап. Төрт жолды айта алмасаң тауып жылдам Алмайсың түк бітіре зарлап, ымдап.
Reference
Browse authority entries and aliases used in corpus metadata.
Articles
Articles and research findings
Dede Qorqud Epic Culture (Sample)
Short article sample inspired by UNESCO Dede Qorqud/Korkyt Ata page.
Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусы: ғылыми талдау және зерттеу мүмкіндіктері
Гуманитарлық саланы цифрландыруды көздейтін мемлекетіміздің негізгі бағдарына сәйкес соңғы жылдары мәтіндік базалар құруға деген талпыныс артуда. Бұл шын мәнінде әлемдік маңызы бар қазіргі тенденциялар қатарында танылады. Корпустық ізденістердің, атап айтқанда, табиғи тілді модельдеу, тілдік алгоритмдер түзу, мәтін өңдеудің қазіргі лингвистиканың басым бағытына айналуы шынайы қажеттіліктерден туындап отыр. Бұл мақалада «Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусын әзірлеудің мәтінді ғылыми талдау және зерттеуге беретін мүмкіндіктері қарастырылады. Жұмыстың негізгі бағыттары мәтіндерді жинақтау, цифрлық ортаға енгізу, морфологиялық және семантикалық таңбалау, конкорданс құру және тілдік бірліктерді статистикалық талдау әдістерін қамтиды. Зерттеудің ғылыми маңызы – қазақ фольклорын жаңа деңгейде зерделеуге, оның мәтіндік құрылымын заманауи әдіснама арқылы талдауға жол ашатын лингвистикалық корпус базасын қалыптастырудың теориялық негіздемесін ұсынып, тілдің бай қабаттарын ғылыми айналымға енгізуді көздеуінде. Негізгі нәтижелер ретінде қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпустық моделі екшеліп, тілдік деректерді кешенді талдау мүмкіндіктері көрсетіледі. Бұл жұмыс корпус лингвистикасының теориясы мен практикасын ұлттық фольклорға бейімдеу арқылы қазақ тіл білімінде жаңа зерттеу кеңістігін ашады. Жүргізілген зерттеу фольклор мәтіндерінің тілдік табиғатын жан-жақты сипаттап, қазақ фольклортану ғылымына әдіснамалық үлес қосады.
Қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолдану
Мақалада қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолданудың теориялық және әдістемелік негіздері қарастырылады. Құндылыққа бағдарланған білім беру тұлғаның рухани-адамгершілік, мәдени және әлеуметтік жауапкершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталатыны көрсетіледі. Зерттеуде қазақ тілінің ұлттық корпусы, А. Байтұрсынұлының қазақша-орысша параллель корпусы және фольклорлық мәтіндер корпусының материалдары негізінде ұлттық құндылықтарды білдіретін тілдік бірліктердің жиілігі мен қолданыс ерекшеліктері талданды. «Ар», «намыс», «сабыр», «мейірім», «жомарттық» сияқты концептілердің мәнмәтіндік сипаты KWIC әдісі арқылы анықталды. Нәтижесінде корпус деректеріне сүйене отырып, құндылықтық мазмұнды іріктеудің және оны оқу үдерісіне енгізудің үш сатылы моделі ұсынылды. Зерттеу корпусқа негізделген оқытудың қазақ тілін меңгертумен қатар білім алушылардың мәдени-аксиологиялық дүниетанымын дамытуға мүмкіндік беретінін дәлелдейді // «Тіл мен әдебиетті құндылық бағдарлы оқыту: тәжірибе, мәселелер және перспективалары» атты ғалымдар мен мұғалімдердің халықаралық ғылыми- практикалық конференциясы материалдарының жинағы. 2 томдық., 2-том. – Астана: Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2025..17-21 бб.
Project Overview
This corpus was developed to preserve, study, and teach Kazakh folklore in a digital environment