Дастанның бас кейiпкерi Сейiтбаттал — палуан, ер жүрек,
әскер басы [сәруар]. Бiр күнi Сейiтбатталдың балалары — Башир,
Әли, Нәзiр әкесiнен жұмалық сұрайды—өздерiн оқытып жүрген
молдасына жұма күнi беретiн сыйлық. Сонда ештеңе таппаған
Сейiтбаттал шапаны мен сәлдесiн бередi. Әйелi Гүләндам кедейлiгiн бетiне басады. Сейiтбаттал Пайғамбардың, оның ағасы Хамзаның, пайғамбардың күйеу баласы хазiрет Әлидiң
де дүние-мал жинамай кедей болып өткенiн айтып, «Ендi
бiзге мал жимақ харам екен» дейдi. Сонда әйелi байлықпен
даңқы шыққан падиша Омарды мақтайды. Әйелiне ашуы кел-
ген Сейiтбаттал Омар патшаның қызы айдай сұлу Фатиманы
қалыңмалсыз аламын дейдi де үйiнен шығып патшаға барады.
Омар Сейiтбатталға қызын беруге қарсы емес. Бiрақ «Өзi жар-
лы, малы да жоқ, пұлы да жоқ, һәр жерде, жүрген жерде қатын
алар» деп әйелi қарсы болады.
Ақырында Омар әйелiнiң «Малы жоқ, көп сұрасаң малдан
қашар» деген кеңесiмен қызға көп қалыңмал сұрайды. Дегенмен Сейiтбаттал қаймықпайды. «Бiр жылда келермiн» деп, уәде берiп алыс сапарға шығады.
Genre: Діни дастан
Year: 1879
Region: Қазақстан
Collector: М.Жұмашұлы
Бұл шығарма исламның жекелеген өсиеттерi мен тыйым-
тоқтамдарын, халал мен харамды әңгiмелейтiн және оларды
бұзушыларды жазалау туралы дастандар тобына жатады.
Шығарманың басты кейiпкерi Әбушахма—хазiретi Омар
халифаның баласы. Ол Құран Кәрiмдi шебер оқуымен
және дауысының Пайғамбар дауысына ұқсастығымен
ерекшеленедi.
Genre: Діни дастан
Year: 1948
Region: Қазақстан
Collector: Ғ.Мұстафин
Бұл шығарма исламның жекелеген өсиеттерi мен тыйым-
тоқтамдарын, халал мен харамды әңгiмелейтiн және оларды
бұзушыларды жазалау туралы дастандар тобына жатады.
Шығарманың басты кейiпкерi Әбушахма—хазiретi Омар
халифаның баласы. Ол Құран Кәрiмдi шебер оқуымен
және дауысының Пайғамбар дауысына ұқсастығымен
ерекшеленедi.
Genre: Діни дастан
Year: 1938
Region: Қазақстан
Collector: Ғ.Мұстафин
Жазайын назым қылып бір хикаят, Өтірік-жалғаны жоқ, шын хикаят. Имам Әли тақсырдың бір дұғасы, Анық сөз кітаптағы бұл хикаят. Қаламды тебірендірдім өз жағыма, Қаламды тартсам, түседі сөзім шынға. Өтірік деген кісі айта берсін, Бұл сөзді жүргіздім өзім шынға. Хикаятын сөйлейін Шорман молда, Жүреді жазылған сөз қолдан-қо...
Genre: Діни дастан
Year: 1898
Region: Қазақстан
Collector: А.Шорманұлы, Ж.Шорманұлы
Әуелде жад етемін Тәңірім атын, Сұрасаң, Мәулекей-дүр – менім атым. Түмен менен Омбы арасында, һеш адамнан кем емес салтанатым. Сөйлей бер, қызыл тілім, өлмей тұрып, һеш адамнан қорлықты көрмей тұрып. Тіл менен жақ, сөйлей бер мына тойда, Жең, жағасы жоқ тонды кимей тұрып. Сөйлей бер мына тойда, өлмей тұрып, Басы жоқ б...
Genre: Діни дастан
Year: 1879
Region: Қазақстан
Collector: М. Жұмашұлы
Мұхаммед пайғамбардың сахабаларының кәпірлермен соғысы баяндалады
Genre: Діни дастан
Year: 1877
Region: Қазақстан
Collector: К. Шәменов, Қ. Амантайұлы
Жаз міндім жеңіл жылқы биебауға, Сондықтан бара алмадым жайлау тауға. Жылқыдан құры атымды ұстап мініп, Барамын ауылыңды аралауға.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Ендеше, айтагенің айт дегенді, Әріптес төгілдіріп айтты өлеңді. Дәстүрлі қара өлеңнің бір бұтағы, Азырақ айтайықшы ат өлеңді.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Дәйім менің мінгенім құлагерім, Күнде той, күнде думан жүрген жерім. Ән десе бәйге атындай елеңдеймін, Ежелден әнге құмар бір мінезім.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Дәйім менің мінгенім жүйрік бөрте, Бөртемен барып қайтам бүгін, ертең. Араға жаушы салып айттырармын, Егер де талабымды мақұл көрсең.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Дәйім менің мінгенім ақ боз атым, Ақ боз ат болар менің қос қанатым. Ақ бозым жиын-тойда жүлде алып жүр, Асырып иесінің салтанатын.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Дәйім менің мінгенім жирен қасқа, Жүйрік болса, шаппай ма тау мен тасқа. Жиренім өзі жуас, өзі жорға, Мал емес шадыр мінез алақашпа.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Болсын деп тайым жорға шаужайлаймын, Қойымды семіртем деп тау жайлаймын. Малымды тойындырсам жаздың күні, Болғанда қыстың күні қиналмаймын.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Боз жорға сорлы болдың жал түскенде, Көрмеске иең сені ант ішкен бе? Жаныңды дауалайтын емші қайда, Жүре алмай аяғыңа қан түскенде?
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Боз жорға, аяғы ақсап тауда қалды-ау, Қайтейін қайырымсыз жауда қалды-ау. Мінгендер күйі барда келе ме деп, Қараумен бейшараның көзі талды-ау.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Боз жорға мүлде арықтап жүре алмаған, Адамға қадірі жоқ сыр алмаған. Жылайды, кісінейді күндіз-түні Жанына шипа тілеп бір Алладан.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Боз жорға арықтаған бір шөл жерде, Жасында таныс еді-ау әрбір жерге. Үстінен ер, мойнынан жал кеткен соң, Көңілі толып жатыр қайғы-шерге.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Боз аттың бойдай талай жағындасың, Бұлдырап көрінетін сағымдайсың. Болғанда сөзің өткір, ойың асқақ, Келгенде қара өлеңге жалындайсың.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Боз аттың бойдай талай үлпершегі, Адамның мандымайды еріншегі. Кез болған қиуада, қимас қалқа, Боласың әлде кімнің келіншегі?!
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
Боз аттың бойдай талай танауысың, Жігіттің көрдім мен де таңдаулысын. Ұсынсам жүрегімді қолыма алып, Қуаныштан от болып жанбаймысың.
Genre: Қара өлең
Year: 2009
Region: Қытай (ҚХР)
