Қара өлең
Барғанда саржайлауға көтерем қой, Түбінде мал болмайды жөтелген қой. Бар болса ауылыңда осындай қой, Қалқатай, жинап алып тойыңа сой.
Іздеу интерфейсі
Фолклор мәтіндері корпусы
Аннотация үдерісі, дәйексөз беру және көптілді оқу үшін жасалған зерттеу интерфейсі
Корпус жазбалары
20 / 732 жазба көрсетілуде
Қара өлең
Базардан алып келген ақшым бөз бар, Ішінде ақшым бөздің ырғай кез бар. Кем ақыл, сен білмесең, мен айтайын, «Шығыпты түйе сордан» деген сөз бар.
Қисса Зарқұм
Табылар сөйлесе сөз жоқтан ғайып, Сөзде қате көрінсе қылма айып. Кешегі хазірет Расулдың заманында Бір үлкен соғыс болды таңғажайып. Аяман “ал” дегенде тіл мен жақты, Ұқсаған тыңлағанға ынтымақты. Сөйлейін Пайғамбардан бір хикаят, Отырған көп жамағат, сал құлақты. Анық бір күн табармыз о дүнияны, Өлсек қайтып көрмейміз...
Қара өлең
Базардан алып келген ақшым бөз бар, Ішінде ақшым бөздің ырғай кез бар. Қалқатай, сен білмесең, мен айтайын, «Шығыпты ешкі тастан» деген сөз бар.
Қара өлең
Базардан алып келген қызыл күлше, Қамшылап жылан бауыр дүлдүл мінші. Жез таңдай, күміс көмей ақын болсаң, Шығыпты ешкі қайдан, соны білші?
Қара өлең
Базардан алып келген ақшым бөз бар, Ішінде ақшым бөздің ырғай кез бар. Кем ақыл, сен білмейсің мен айтайын, «Шығыпты жылқы желден» деген сөз бар.
Қара өлең
Базардан алып келген қызыл күлше, Қамшылап жылан бауыр дүлдүл мінші. Алдыңа ақын болсаң, сала айтайын, Шығыпты жылқы қайдан, соны білші?
Қара өлең
Базардан алып келген ақшым бөз бар, Ішінде ақшым бөздің ырғай кез бар. Қалқатай, сен сұрасаң, мен айтайын, «Шығыпты қой бейістен» деген сөз бар.
Қара өлең
Базардан алып келген қызыл күлше, Қамшылап жылан бауыр дүлдүл мінші. Көсілген көмекейің ақын болсаң, Шығыпты қойлар қайдан, соны білші?
Қара өлең
Базардан алып келген ақшым бөз бар, Ішінде ақшым боздың ырғай кез бар. Кем ақыл сен білмейсің, мен айтайын, «Шығыпты сиыр судан» деген сөз бар.
Қара өлең
Базардан алып келген қызыл күлше, Қамшылап жылан бауыр дүлдүл мінші. Жез таңдай, бұлбұл көмей ақын болсаң, Шығыпты сиыр қайдан, соны білші?
Қара өлең
Ауылым көшіп барады Аққауланға, Жабағы арық, тай семіз көп сауғанға. Айналсоқтап қасыңнан шыға алмаймын, Ақ білекті сыбанып қой сауғанда.
Қара өлең
Атымды астымдағы тағаладым, Тағалап өзен суды жағаладым. Болсын деп жылқым аман ит пен құстан, Үйірін қысырақтың араладым.
Қара өлең
Атыңыз аунақшиды, шеміршек пе? Ем дайын бұл ауылда шеміршекке. Атыңның шеміршегін алып берер, Жалынсаң ауылдағы келіншекке.
Қара өлең
Атымды арқандаймын қазық қағып, Сақтаймын ұрылардан бағып-бағып. Атымды арқандаулы үркітерсің, Шашыңа сылдырлатып шолпы тағып.
Қара өлең
Ауыл көркем көрінер жотадағы, Жарасар таққан үкі ботадағы. Ұры менен бөріден аман болсын, Қорадағы қойымыз отардағы
Қара өлең
Атымның кекіліне үкі тақтым, Болсын деп малым семіз, тауға бақтым. Қалқаның ауылына барғанымда, Атымның басын тартып жорғалаттым.
Қара өлең
Ат қайда Ақбақайдай шаппай желген, Ақырға жем жерінде өзі келген. Түскенде талай рет қыз қуарға, Өнерін Ақбақайдың қыздар көрген.
Қара өлең
Асау сүйреп әкетті көнегімді, Жел ұшырып әкетті желегімді. Сиыр теуіп сындырды шелегімді, Күнде сауып алушы ем керегімді.
Қара өлең
Асау сүйреп әкетті көнегімді, Жел ұшырып әкетті желегімді. Сиыр теуіп сындырды шелегімді, Күнде сауып алушы ем керегімді.
Анықтамалық
Корпус метадерегінде қолданылатын атаулар мен баламаларды шолыңыз.
Мақалалар
Мақалалар, зерттеу нәтижелері
Dede Qorqud Epic Culture (Sample)
Short article sample inspired by UNESCO Dede Qorqud/Korkyt Ata page.
Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусы: ғылыми талдау және зерттеу мүмкіндіктері
Гуманитарлық саланы цифрландыруды көздейтін мемлекетіміздің негізгі бағдарына сәйкес соңғы жылдары мәтіндік базалар құруға деген талпыныс артуда. Бұл шын мәнінде әлемдік маңызы бар қазіргі тенденциялар қатарында танылады. Корпустық ізденістердің, атап айтқанда, табиғи тілді модельдеу, тілдік алгоритмдер түзу, мәтін өңдеудің қазіргі лингвистиканың басым бағытына айналуы шынайы қажеттіліктерден туындап отыр. Бұл мақалада «Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусын әзірлеудің мәтінді ғылыми талдау және зерттеуге беретін мүмкіндіктері қарастырылады. Жұмыстың негізгі бағыттары мәтіндерді жинақтау, цифрлық ортаға енгізу, морфологиялық және семантикалық таңбалау, конкорданс құру және тілдік бірліктерді статистикалық талдау әдістерін қамтиды. Зерттеудің ғылыми маңызы – қазақ фольклорын жаңа деңгейде зерделеуге, оның мәтіндік құрылымын заманауи әдіснама арқылы талдауға жол ашатын лингвистикалық корпус базасын қалыптастырудың теориялық негіздемесін ұсынып, тілдің бай қабаттарын ғылыми айналымға енгізуді көздеуінде. Негізгі нәтижелер ретінде қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпустық моделі екшеліп, тілдік деректерді кешенді талдау мүмкіндіктері көрсетіледі. Бұл жұмыс корпус лингвистикасының теориясы мен практикасын ұлттық фольклорға бейімдеу арқылы қазақ тіл білімінде жаңа зерттеу кеңістігін ашады. Жүргізілген зерттеу фольклор мәтіндерінің тілдік табиғатын жан-жақты сипаттап, қазақ фольклортану ғылымына әдіснамалық үлес қосады.
Қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолдану
Мақалада қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолданудың теориялық және әдістемелік негіздері қарастырылады. Құндылыққа бағдарланған білім беру тұлғаның рухани-адамгершілік, мәдени және әлеуметтік жауапкершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталатыны көрсетіледі. Зерттеуде қазақ тілінің ұлттық корпусы, А. Байтұрсынұлының қазақша-орысша параллель корпусы және фольклорлық мәтіндер корпусының материалдары негізінде ұлттық құндылықтарды білдіретін тілдік бірліктердің жиілігі мен қолданыс ерекшеліктері талданды. «Ар», «намыс», «сабыр», «мейірім», «жомарттық» сияқты концептілердің мәнмәтіндік сипаты KWIC әдісі арқылы анықталды. Нәтижесінде корпус деректеріне сүйене отырып, құндылықтық мазмұнды іріктеудің және оны оқу үдерісіне енгізудің үш сатылы моделі ұсынылды. Зерттеу корпусқа негізделген оқытудың қазақ тілін меңгертумен қатар білім алушылардың мәдени-аксиологиялық дүниетанымын дамытуға мүмкіндік беретінін дәлелдейді // «Тіл мен әдебиетті құндылық бағдарлы оқыту: тәжірибе, мәселелер және перспективалары» атты ғалымдар мен мұғалімдердің халықаралық ғылыми- практикалық конференциясы материалдарының жинағы. 2 томдық., 2-том. – Астана: Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2025..17-21 бб.
Жоба туралы мәлімет
Бұл корпус қазақтың фолклорлық мұрасын цифрлық ортада сақтау, зерттеу және оқыту мақсатында құрылды