Қара өлең үлгілері
Осы үйдегі жеңешем аппақ қана, Шаңырағы өзіне шап-шақ қана. Ықыласпен тамағын берсе егер, Ауылымызға барамыз мақтап қана.
Іздеу интерфейсі
Фолклор мәтіндері корпусы
Аннотация үдерісі, дәйексөз беру және көптілді оқу үшін жасалған зерттеу интерфейсі
Корпус жазбалары
20 / 2898 жазба көрсетілуде
Қара өлең үлгілері
Қосылғанда болатын паналарың, Ақыл айтып беретін даналарың. Көп айлар, көрмегелі көп күн болды, Аман ба ақ көңілді аналарың?
Қара өлең үлгілері
Сөзімнің кешіруші ед қаталарын, Алушы ек ақ жарылған баталарын. Көп айлар, көрмегелі көп күн болды, Аман ба ақ сақалды аталарың?
Қара өлең үлгілері
Сары ала қаз ұшады салмақпенен, Қолым ауыр тартады бармақпенен. Көп айлар, көрмегелі көп жыл болды, Аман ба ауыл-аймақ мал-баспенен?
Қара өлең үлгілері
Айналайын көзіңнен бұлбұлым-ай, Жүйрік аттай желпінген дүлдүлім-ай. Көрмегелі жүзіңді көп күн болды, Аман-есен жүрмісің, ой, құрбым-ай.
Қара өлең үлгілері
Мінгенім дәйім менің торы керім, Жарасар торы керге тұрманды ерім. Көп айлар, көрмегелі көп жыл өтті, Аман ба ауыл-аймақ, сенің елің?
Қара өлең үлгілері
Шай-шай еткен, ендеше, шай-шай еткен, Шай көйлектің жеңінен самал ескен. Осы ауылдың ақыны бар деуші еді, Көрінбеді көзіме, қайда кеткен.
Қара өлең үлгілері
Шай тостаған, ендеше, шай тостаған, Бешпентім бар үстімде нарпостаған. Арғы атамды сұрасаң қол бастаған, Қолдан қиын болып па той бастаған.
Қара өлең үлгілері
Әриялар, ендеше, әриялар, Қара ағаштың басына қарға ұялар. Жақсысы бар өлеңнің, жаманы бар, Қандай өлең айтамыз қариялар.
Қара өлең үлгілері
Тобылғыдан үй салдым сынбасын деп, Тіл-жақ берді жаратқан тынбасын деп. Үлкен ағай өлеңді көп үйреткен, Тойға барып томпиып тұрмасын деп.
Қара өлең үлгілері
Біздерде өлең де бар, өнер де бар, Жылқыда мінілмеген дөнен де бар. Өлеңді әлде біраз айтып-айтып, Үйіңе таң атқан соң жөнел де бар.
Қара өлең үлгілері
Асуы бұл Алтайдың табан асу, Жығылған тайлақ тайып жаман асу. Кез болған қиуада қимас қалқам, Тар жерде қиын екен амандасу.
Қара өлең үлгілері
Сауықшыл, сәнқой еді ауылдарың, Құптаған жақсылықтың қауымдарың. Тағы да сұрайтұғын тәуірім бар, Аман ба арттан ерген бауырларың?
Қара өлең үлгілері
Біліп ем сен де өлеңді дайындарың, Қиыннан қиыстырған—дайын барын. Көп айлар, көрмегелі көп күн болды, Аман ба ашық-жарқын қайындарың?
Қара өлең үлгілері
Сылдырайды омырауда теңгелерің, Өзіңе ақыл қосар—дем берерің. Көп айлар, көрмегелі көп күн болды, Аман ба жібек мінез жеңгелерің?
Қара өлең үлгілері
Құндыздан киген киім жағаларың, Тәңір артқан жаратқан саналарың. Көп айлар, көрмегелі көп күн болды, Аман ба ақыл айтар ағаларың?
Қара өлең үлгілері
Колхоздың айдап жүрмін арбасын-ай, Қоя ма бригадир бармасыңа-ай. Арбаны тастай сал да, бізбен жүргін, Екеуміз күн көрелік жалғасып-ай.
Қара өлең үлгілері
Барады ауылым көшіп Құмкешуге, Кербесті тәуір болды мінгесуге. Тойында екі ауылдың кез кеп қалдық, Құдаша, халің қалай тілдесуге.
Қара өлең үлгілері
Қош болғайсың, қалқатай, қош болғайсың, Боз жорға аттың тізгінін бос салғайсың. Ұмытпай жүр, қалқатай, ұмытпай жүр, Кездескенше біздерді еске алғайсың.
Қара өлең үлгілері
Қош болғайсың, құрбыжан, қош болғайсың, Өзім деген кісімен дос болғайсың. Бір табақтан дәм татқан құрбым едің, Сәлем жолдап біздерді еске алғайсың.
Анықтамалық
Корпус метадерегінде қолданылатын атаулар мен баламаларды шолыңыз.
Мақалалар
Мақалалар, зерттеу нәтижелері
Dede Qorqud Epic Culture (Sample)
Short article sample inspired by UNESCO Dede Qorqud/Korkyt Ata page.
Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусы: ғылыми талдау және зерттеу мүмкіндіктері
Гуманитарлық саланы цифрландыруды көздейтін мемлекетіміздің негізгі бағдарына сәйкес соңғы жылдары мәтіндік базалар құруға деген талпыныс артуда. Бұл шын мәнінде әлемдік маңызы бар қазіргі тенденциялар қатарында танылады. Корпустық ізденістердің, атап айтқанда, табиғи тілді модельдеу, тілдік алгоритмдер түзу, мәтін өңдеудің қазіргі лингвистиканың басым бағытына айналуы шынайы қажеттіліктерден туындап отыр. Бұл мақалада «Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусын әзірлеудің мәтінді ғылыми талдау және зерттеуге беретін мүмкіндіктері қарастырылады. Жұмыстың негізгі бағыттары мәтіндерді жинақтау, цифрлық ортаға енгізу, морфологиялық және семантикалық таңбалау, конкорданс құру және тілдік бірліктерді статистикалық талдау әдістерін қамтиды. Зерттеудің ғылыми маңызы – қазақ фольклорын жаңа деңгейде зерделеуге, оның мәтіндік құрылымын заманауи әдіснама арқылы талдауға жол ашатын лингвистикалық корпус базасын қалыптастырудың теориялық негіздемесін ұсынып, тілдің бай қабаттарын ғылыми айналымға енгізуді көздеуінде. Негізгі нәтижелер ретінде қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпустық моделі екшеліп, тілдік деректерді кешенді талдау мүмкіндіктері көрсетіледі. Бұл жұмыс корпус лингвистикасының теориясы мен практикасын ұлттық фольклорға бейімдеу арқылы қазақ тіл білімінде жаңа зерттеу кеңістігін ашады. Жүргізілген зерттеу фольклор мәтіндерінің тілдік табиғатын жан-жақты сипаттап, қазақ фольклортану ғылымына әдіснамалық үлес қосады.
Қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолдану
Мақалада қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолданудың теориялық және әдістемелік негіздері қарастырылады. Құндылыққа бағдарланған білім беру тұлғаның рухани-адамгершілік, мәдени және әлеуметтік жауапкершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталатыны көрсетіледі. Зерттеуде қазақ тілінің ұлттық корпусы, А. Байтұрсынұлының қазақша-орысша параллель корпусы және фольклорлық мәтіндер корпусының материалдары негізінде ұлттық құндылықтарды білдіретін тілдік бірліктердің жиілігі мен қолданыс ерекшеліктері талданды. «Ар», «намыс», «сабыр», «мейірім», «жомарттық» сияқты концептілердің мәнмәтіндік сипаты KWIC әдісі арқылы анықталды. Нәтижесінде корпус деректеріне сүйене отырып, құндылықтық мазмұнды іріктеудің және оны оқу үдерісіне енгізудің үш сатылы моделі ұсынылды. Зерттеу корпусқа негізделген оқытудың қазақ тілін меңгертумен қатар білім алушылардың мәдени-аксиологиялық дүниетанымын дамытуға мүмкіндік беретінін дәлелдейді // «Тіл мен әдебиетті құндылық бағдарлы оқыту: тәжірибе, мәселелер және перспективалары» атты ғалымдар мен мұғалімдердің халықаралық ғылыми- практикалық конференциясы материалдарының жинағы. 2 томдық., 2-том. – Астана: Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2025..17-21 бб.
Жоба туралы мәлімет
Бұл корпус қазақтың фолклорлық мұрасын цифрлық ортада сақтау, зерттеу және оқыту мақсатында құрылды