Қара өлең үлгілері
Ән салсаң, өзімдей сал дүрілдетіп, Көлдегі ай нұрындай дірілдетіп. Барында оралыңның ойна да күл, Күн болар бірің қалар, бірің кетіп.
Іздеу интерфейсі
Фолклор мәтіндері корпусы
Аннотация үдерісі, дәйексөз беру және көптілді оқу үшін жасалған зерттеу интерфейсі
Корпус жазбалары
20 / 2898 жазба көрсетілуде
Қара өлең үлгілері
Ән мен күй сарқылмайтын қазынамыз, Жасасын әзіл-қалжың, базынамыз. Қайраңдап кемең бір күн қалса аралда, Бірге өскен осы күнді сағынармыз.
Қара өлең үлгілері
Айт десең, айта берем ән қиналмай, Қостасаң болар отқа май құйғандай. Бір жақсы бір жаманмен үйлеспей, Апарып қарайғанға тал қиғандай.
Қара өлең үлгілері
Өлеңді мен айтайын, сендер тыңда, Кетпесін судай босқа сіңген құмға. Тыңдаған үлкендерді ұрпақтардың Ұлғаяр парасаты жылдан жылға.
Қара өлең үлгілері
Өлеңнің бір пайдасы тойда тиер, Басыңды есіктегі төрге сүйрер. Сөзіңе тауып айтқан дос сүйсініп, Дұшпанның көре алмаған іші күйер.
Қара өлең үлгілері
Дауысым, әнге салсам, саңқылдайды, Айтыста қара өлеңім сарқылмайды. Лайық жақсы өлеңге жауап тауып, Жақсылар ақ алмастай жарқылдайды.
Қара өлең үлгілері
Жауынсыз жердің шаңы басылмайды, Күн нұры түспей гүлдер ашылмайды. Өлеңмен айта отыр өз жайыңды, Жақсыдан жақсы сырын жасырмайды.
Қара өлең үлгілері
Қай мерген, мына мерген, білте мерген, Шашың бар, қолың қара күлтеленген. Көсілген көмекейің ақын дейді, Өлеңді қара дауыл сілте бермен.
Қара өлең үлгілері
Өлеңді айт дегенде аял болмас, Жаныңды аялаған ажал қоймас. Күл де ойна гүлің барда тіршілікте, Тамаша күнде осындай даяр болмас.
Қара өлең үлгілері
Қара сөз, ұйқастырса, болады өлең, Өмірдің алды таяз, арты терең. Тағдырдың тап болған соң кезеңіне, Үмітті ақтайды деп саған сенем.
Қара өлең үлгілері
Бір нәзік көк аспаннан сағым көрдім, Сол сағым ашатындай бағын көлдің. Қарсылас айтыстағы әріптестің, Талмайтын қара өлеңге жақын көрдім.
Қара өлең үлгілері
Қарасу жағалауы терек екен, Саясы жазда елге керек екен. Айтады сұрағыма жауап тауып, Қалқатай қара өлеңге зерек екен.
Қара өлең үлгілері
Қаракөк жылқы ішінде дөнен болса, Шабысы шаң жұқпастай ерен болса. Өзіңмен тағы армансыз айтысар ем, Осындай ертең де той өлең болса.
Қара өлең үлгілері
Ауылың о көште ме, бұл көште ме, Қымызың маған құйған тегеште ме? Жеңемін деп отырсың желдей есіп, Өлеңіңе қарап ал, өңештеме!
Қара өлең үлгілері
Шығады аузымды ашсам өлең гулеп, Он қап өлең әкелдім аузын түйреп. Он қаптың біреуінің аузын ашсам, Әріптес тұра қашар тонын сүйреп.
Қара өлең үлгілері
Өнерің былтырғыдан биыл қандай, Тыңдауға өлеңіңді ел жиылғандай. Қасыма өзің келіп отырғанда, Болды ғой өзекке өлең құйылғандай.
Қара өлең үлгілері
Тал ма екен, қатар өскен қайың ба екен, Бірі күн, бірі әлде айым ба екен. Аралап, таңдап тауып келіп тұрмыз, Қос қалқа айтысуға дайын ба екен?!
Қара өлең үлгілері
Сыртыңнан айтушы еді әркім мақтай, Екенсің кербез сұлу арғымақтай. Өлеңді көрген жерден қоя бердім, Естуге лебізіңді тағат таппай.
Қара өлең үлгілері
Өзіңді өзімменен салғастырам, Даусың деп келеді алғашқыдан. Екі ойлы боп тежеле бастап едім, Айтысты енді құлашына жалғастырам.
Қара өлең үлгілері
Өлеңді айт дегенде бөгелмеймін, Бәйгеден күнде келген дөнендеймін. Қара өлеңде қарсылас әріптестің Бірінен соң біреуін көгендеймін.
Анықтамалық
Корпус метадерегінде қолданылатын атаулар мен баламаларды шолыңыз.
Мақалалар
Мақалалар, зерттеу нәтижелері
Dede Qorqud Epic Culture (Sample)
Short article sample inspired by UNESCO Dede Qorqud/Korkyt Ata page.
Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусы: ғылыми талдау және зерттеу мүмкіндіктері
Гуманитарлық саланы цифрландыруды көздейтін мемлекетіміздің негізгі бағдарына сәйкес соңғы жылдары мәтіндік базалар құруға деген талпыныс артуда. Бұл шын мәнінде әлемдік маңызы бар қазіргі тенденциялар қатарында танылады. Корпустық ізденістердің, атап айтқанда, табиғи тілді модельдеу, тілдік алгоритмдер түзу, мәтін өңдеудің қазіргі лингвистиканың басым бағытына айналуы шынайы қажеттіліктерден туындап отыр. Бұл мақалада «Қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпусын әзірлеудің мәтінді ғылыми талдау және зерттеуге беретін мүмкіндіктері қарастырылады. Жұмыстың негізгі бағыттары мәтіндерді жинақтау, цифрлық ортаға енгізу, морфологиялық және семантикалық таңбалау, конкорданс құру және тілдік бірліктерді статистикалық талдау әдістерін қамтиды. Зерттеудің ғылыми маңызы – қазақ фольклорын жаңа деңгейде зерделеуге, оның мәтіндік құрылымын заманауи әдіснама арқылы талдауға жол ашатын лингвистикалық корпус базасын қалыптастырудың теориялық негіздемесін ұсынып, тілдің бай қабаттарын ғылыми айналымға енгізуді көздеуінде. Негізгі нәтижелер ретінде қазақ фольклорлық мәтіндерінің корпустық моделі екшеліп, тілдік деректерді кешенді талдау мүмкіндіктері көрсетіледі. Бұл жұмыс корпус лингвистикасының теориясы мен практикасын ұлттық фольклорға бейімдеу арқылы қазақ тіл білімінде жаңа зерттеу кеңістігін ашады. Жүргізілген зерттеу фольклор мәтіндерінің тілдік табиғатын жан-жақты сипаттап, қазақ фольклортану ғылымына әдіснамалық үлес қосады.
Қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолдану
Мақалада қазақ тілін құндылық бағдарлы оқытуда корпус деректерін қолданудың теориялық және әдістемелік негіздері қарастырылады. Құндылыққа бағдарланған білім беру тұлғаның рухани-адамгершілік, мәдени және әлеуметтік жауапкершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталатыны көрсетіледі. Зерттеуде қазақ тілінің ұлттық корпусы, А. Байтұрсынұлының қазақша-орысша параллель корпусы және фольклорлық мәтіндер корпусының материалдары негізінде ұлттық құндылықтарды білдіретін тілдік бірліктердің жиілігі мен қолданыс ерекшеліктері талданды. «Ар», «намыс», «сабыр», «мейірім», «жомарттық» сияқты концептілердің мәнмәтіндік сипаты KWIC әдісі арқылы анықталды. Нәтижесінде корпус деректеріне сүйене отырып, құндылықтық мазмұнды іріктеудің және оны оқу үдерісіне енгізудің үш сатылы моделі ұсынылды. Зерттеу корпусқа негізделген оқытудың қазақ тілін меңгертумен қатар білім алушылардың мәдени-аксиологиялық дүниетанымын дамытуға мүмкіндік беретінін дәлелдейді // «Тіл мен әдебиетті құндылық бағдарлы оқыту: тәжірибе, мәселелер және перспективалары» атты ғалымдар мен мұғалімдердің халықаралық ғылыми- практикалық конференциясы материалдарының жинағы. 2 томдық., 2-том. – Астана: Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2025..17-21 бб.
Жоба туралы мәлімет
Бұл корпус қазақтың фолклорлық мұрасын цифрлық ортада сақтау, зерттеу және оқыту мақсатында құрылды